Azərbaycan diplomatiyasının səlahiyyətli Ulduz nümayəndəsi

 

Polad Bülbüloğlunun yubileyi münasibətilə

 

Deyirlər, Polad Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının bəstəarlıq bölməsini bitirərə ciddi musiqi əvəzinə estrada mahnıları yazmağa, sonra isə onları həm də ifa etməyə başladıqdan sonra musiqiçinin qohum-əqrəbası çaşqınlıq içərisində olub. Oğlunun şey və tvist tərzində yüngülsayaq mahnılarla öz şan-şöhrətli atasının adına xələl gətirdiyini düşünən Poladın anası xüsusilə mütəəssir olmuşdu. Bununla belə, Polad da atası imi hələ həyatda iən Sovet mahnısının əfsanəsinə çevrilərə şöhrətin zirvəsinə yüsəlmişdir. Artıq çox illər eçib, lain orta və yaşlı nəsil nümayəndələrinin yaddaşında gənc Poladın arıq, çəlimsiz qaməti, rəsmi Sovet estradasının bütün lassi postulatlarını alt-üst edən şən, çoşqun mahnıları həmişəli olunmuşdur. Bunlar, o zaman deyildiyi imi yüngülsayaq mahnılar idi, lain məhz bu yüngüllü, daha doğrusu həyatsevərli, nibinli Polad Bülbüloğlunun mahnılarını çoxmilyonlu dinləyicilər və tamaşaçılar üçün cəlbedici edirdi. Bir sözlə, Polad uzun müddətə bütün Sovet İttifaqı qadınlarının sevimlisi oldu.

 

Və birdən həyatında böyü dönüş baş verdi: 1988-ci ildə Polad Azərbaycan Respubliası mədəniyyət naziri vəzifəsinə təyin edildi. Və o, xeyli vaxt susdu, daha oxumadı...

 

Uzun illər sonra mən Polad Bülbüloğludan düz on il özünü səhnədən, mahnı və musiqilərindən təcrid etməyinin səbəbini soruşdum. Bələ səbəb gəncli imi təravətli, işıqlı, nibin olan bu mahnıların həmin məqamda 80-ci illərin sonu və 90-cı illərin əvvəllərində qarşılaşdığımız amansız gerçəlilərə uyğun gəlməməsində idi? O vaxt onun sualıma cavabı indii imi yadımdadı: Müəyyən mənada siz haqlısız. Qarabağ müharibəsi zamanı mən tez-tez cəbhə xəttində olurdum. Səhra hospitallarında yatan əsgərlərə də baş çəirdim. Bir mənzərə heç vaxt gözümün qabağından getmir: bir cavan oğlanın ayağını dizdən yuxarı demə olar i, narozsuz əsib götürmüşdülər. Belə hadisələri unutmaq mümün deyil. Məgər bunlardan sonra mahnı yazmaq, gəncliyimdə olduğu imi həmin o işıqlı, liri əhval-ruhiyyəyə qayıtmaqmı olar?

 

90-cı illərin ortalarında ölənin musiqi-sənət mühiti dəyişməyə başladı. Çüni artıq yenidən ölənin rəhbərliyinə qayıtmış Heydər Əliyev özü böyü teatral və meloman idi. O, 70-ci illərdə olduğu imi yenidən öz məmurlarının üzünü mədəniyyətə sarı döndərdi. Düzdü, prezident artıq həmin o məşhur musiqili cümə məclisləri təşil etməsə də, simfoni orestrin işçilərinin, sonralar isə opera və balet xadimlərinin maaşlarını hissediləcə dərəcədə artıraraq, onları fatii olaraq, ölümdən xilas etdi. Bununla da şəhərimizin dillərdə əzbər olan musiqi ənənələrinin bərpasının əsasını qoydu. Bir neçə il bundan əvvəl xaricə üz tutmuş musiqiçi və dirijorlar evlərinə qayıtdılar. Qısa bir zamanda məşhur tenor və metsosopranoların çıxışları zamanı Baı operası zalının yenidən ağzınacan dolması, nüfuzlu beynəlxalq müsabiqələrin eçirilməsi artıq bizim gözümüzdə adiləşib. Bu intibahın zirvəsi və əyani göstəricisi isə dahi maestro Rastropoviçin və Azərbaycan dövlət simfoni orestrinin birgə onsertləri oldu.

 

Respublianın mədəniyyət naziri Polad Bülbüloğlunun milli incəsənət sahəsindəi bu pozitiv irəliləyişlərə birbaşa təsiri var idi. Amma özü uzun müddət gözə görünmədi və mən yenidən ondan bunun səbəbini soruşdum. Polad Bülbüloğlu cavabında mənim daşıdığım vəzifəni spesifiasıyla əlaqədar bir incə məqam var. Mən bədxahlarıma iman yarada bilmərəm i, haqqımda nazirdi deyə, onun mahnılarını oxuyur, musiqilərini ifa edirlər desinlər.

 

Yaxşı yadımdadı, nazir qismində mənim il zəngim Teleradio sədrinə olub. Ondan xahiş etdim i, mənim mahnılarımı televiziya və radio ilə yayımlamasınlar. O, dəhşətli dərəcədə heyrətləndi, etiraz etməyə başladı. Amma mən dediyimin üstündə durdum. Onda mənə elə gəlirdi i, həyatımın bu səhifəsini biryolluq qapatmışam.

 

Şüürlər olsun i, mədəniyyət nazirinin ehtimalı özünü doğrultmadı. Əvvəlcə Baıda Poladın 50 illiyi qeyd edildi və Rusiyadan, başqa MDB dövlətlərindən sanballı ulduz dəstəsi Azərbaycana gəldi. Konsertdə ölə prezidenti Heydər Əliyev iştira edirdi. Məhz o onsertdə Polad publia üçün əvvəli tə sevilən və istənilən olduğunu hiss etdi. Yeri gəlmişən bu əlamətdar hadisə omendant saatı şəraitində baş verirdi və Baılı oğlanlar KVN omandasının əfsanəvi apitanı Anar Məmmədxanov bunu sonralar belə xatırlayırdı:

 

1995-ci ildə Poladın yubileyini eçirdi. Bütün artistləri parodiya etdi Poladın özünü, Kobzonu, Kiabidzeni, Breqvadzeni...

 

Heydər Əliyev də ailəsi ilə birlidə zalda idi. O vaxt Baıda hələ omendant saatı ləğv olunmamışdı. Konsert ii hissədən ibarət idi. Birinci hissədən sonra fasilə elan etdilər və prezident istirahət otağına eçdi.

 

Polad qayğılı halda ona dedi:

 

Heydər Əliyeviç, bir azdan omendant saatı başlayır, qonaqların isə hələ hamısı çıxış etməyib. Nə edə?

 

Prezident dedi:

 

Usubovu çağırın bura, nazir gələndə göstəriş verdi: Get bütün postları xəbərdar elə i, adamlar Polad Bülbüloğlunun yubileyindən çıxıb evə gedəndə hamını buraxsınlar. Sonra mənə tərəf dönüb əlavə etdi: Sən bu barədə səhnədən elan edə bilərsən?

 

Bu onun mənə il tapşırığı idi. Mən çıxıb dedim:

 

Bu gün yubilyar xeyli hədiyyə yığıb. Ancaq ən böyü hədiyyənin müəllifi Heydər Əliyevdir. Bu gün omendant saatı birgünlü ləğv edilir. Odur i, onsertin axırına qədər rahat otura bilərsiniz, hansı postda sizi saxlasalar, parolu deyin: Polad Bülbüloğlu. Əlli yaş.

 

lll

 

1998-ci ildə Türiyə biznesmeni Oan Topan Polada onun bir mahnısını yenidən yazmaq və buna lip çəlifi etdi. Və nəticədə 30 il qabaq yazılmış Gəl, ey səhər mahnısı Türiyə və Azərbaycanda populyarlıq üzrə bütün reordları qırdı.

 

Sonra isə Poladın səhnəyə müğənni imi dönüşü, özü də möhtəşəm dönüşü baş tutdu. 2000-ci il fevralın əvvəllərində Mosvada baş tutan əlamətdar hadisəni çoxları tanınmış müğənninin yaradıcılıq taleyində mərhələ imi dəyərləndirdi. Rossiya ino-onsert zalında böyü tamaşaçı axınının və büsbütün anşlaqın müşayiətilə Polad Bülbüloğlunun yubiley onserti eçirildi və sonra Ulduzlar meydanında onun adının ulduzla əbədiləşdirilməsi mərasimi baş tutdu. Bu unudulmaz onserti görüb həmyerlimin uğuruna səmimi qəlbdən sevinmə mənim də qismətim oldu. Yəqin i, Poladı sevimli sənətinə qaytaran da elə bu uzun önüllü özünütəcrid illərində bəstəarı və onun mahnılarını unutmayan nəhəng auditoriyanın məhəbbəti idi.

 

Həmin unudulmaz onsertdən sonra mən Poladdan müsahibə götürdüm və Rusiyanın Obşaya qazetasında dərc etdirdim. Başqa söhbətlərlə yanaşı orada belə bir dialoq var idi:

 

Anlayanda i, çox böyü fasiləyə baxmayaraq publianı da, populyarlığı da qoruya bilmisiniz, onsert fəaliyyətinə qayıtmaq barədə fiir dolaşdımı beyninizdə?

 

Konsertdən sonra bütün gecəni yatmadım və sizin indi mənə verdiyiniz həmin sual üzərində düşündüm. Çüni ii min beş yüz adam səni belə sürəli alqışlayanda, onsertdən sonra isə bütün gecə boyu telefon çalanda və tamamilə tanımadığın insanlar sənə sevgilərini bildirəndə, nömrəyə isə qucaq-qucaq güllər daşınanda başa düşürsən i, yazdıqlarım nəyəsə dəyər. Artıq Mosvadan ompat dislər buraxmaq haqda bir neçə təlif gəlib. Prodüsserlər təəccüb edirlər: necə, sizin indiyəcən ompat disiniz yoxdur?

 

Bəs gecə düşüncələrindən sonra nə qərara gəldiniz?

 

Qərara gəldim i, davamlı surətdə, heç olmasa hər bazar studiyada Səyavuş Kərimliylə və Aşıqlar ansamblının musiqiçiləriylə işləmə lazımdır. Həmin o adamlarla i, Rossiyada onsert eçirməyimə belə ürədən yardım etdilər. Mən axı onu da düşünürəm i, artıq 55 yaşındayam və bu səbəbdən səsimin istədiyim imi səslənmədiyi gün uzaqda deyil. Nəyi isə yazdırmalıyam. İdeyalarım, hansısa işləmələrim var. Misal üçün, biz artıq atamın oxuduğu altı, ya yeddi mahnını yeni aranjimanda yazmışıq. Belə bir dis hazırlamaq ideyam var: Bülbülün oxuduğu mahnılar Polad Bülbüloğlunun ifasında. Axır i, yaşayarıq görəri.

 

lll

 

Polad Bülbüloğluyla söhbətlərimizdən birində ona belə bir irad tutmuşdum: heyf i, indii nəsil sizi müğənni və bəstəar imi deyil, sadəcə mədəniyyət naziri ya da diplomat imi yadda saxlayacaq.

 

Buna baxmayaraq, əlbəttə, Polad Bülbüloğlunun çoxilli fəaliyyətinin bu sahəsi çox mühümdür. Həm mədəniyyət naziri qismində, həm xüsusən Rusiyada Azərbaycan diplomatiyasının səlahiyyətli nümayəndəsi imi o, böyü işlər və asiyalar, təşəbbüs və mədəni layihələrlə yadda qalmışdır. O, türdilli ölələrin mədəniyyət nazirlərini birləşdirən təşilatın, TÜRKSOY-un il baş diretoru olmuş, öz fəaliyyəti ilə qardaş xalqlar arasında ümumi mədəni məanın yaradılmasına böyü töhfə vermişdir. Polad Bülbüloğlu Mosvada MDB Ölələrinin Humanitar Əmədaşlığı üzrə Şuraya başçılıq edir və postsovet məanında mənəvi və mədəni əmədaşlığın fəallaşması üçün çox görür. O, prinsipialdır və lazım gəldidə Azərbaycanın milli maraqlarını ifayət qədər sərt şəildə müdafiə edir. Mosvaya səfərlərim zamanı, həmçinin Baıda Azərbaycan və Rusiya parlamentlərarası dostluq omissiyasının iclaslarında mənə bunu görmə nəsib olmuşdur. Ona Mosvanın səlahiyyətli dəhlizlərində çox hörmət göstərir, onun firini nəzərə alırlar. Bir sözlə Polad Bülbüloğlunun adı müstəqil Azərbaycan dövlətçiliyinin quruculuğu tarixinə möhəm hə edilmişdir. O, böyü siyasətçi Heydər Əliyevin omandasında 10 il işləyib çalışmışdır. Ümummilli liderin həyat və fəaliyyəti haqda itablarım üçün xatirələrini mənimlə bölüşən Polad Bülbüloğlu o cümlədən dedi:

 

Bu, böyütəb idi, həm insanlıq mətəbi, həm də inzibati mətəb, insanlarla ünsiyyət, sənədlərin hazırlanması, yığcamlıq, daim uğur qazanmağa, son nəticəyə istiqamətlənmətəbi. Bu həm də yeri gələndə susmaq və lazım gələndə danışmaq bacarığı idi. O, içi eyhamlarla, zarafatyana iradlarla, xeyirxah məsləhətlərlə, səbirlə bizi tərbiyə edir, cilalayırdı. Buna görə də mən səfir təyin ediləndə heç bir əlavə hazırlıq eçməyimə ehtiyac qalmadı, çüni mən Heydər Əliyev mətəbini eçmişəm. Bu, əsl universitetdir, dünyanın heç bir yerində bu universitetin diplomu verilmir. Həmin diplom On il Heydər Əliyevlə adlanır.

 

lll

 

...Bu gün mən ürədən sevinirəm i, mənim bədbin öncəgörənliyim baş tutmadı, Polad Bülbüloğlu bəstəarlıq fəaliyyətini bərpa etdi, özü də çoxları üçün gözlənilməz tərəfdən. 2005-ci ildə Məhəbbət və ölüm baleti səhnədə qoyuldu. Əslində Qarabağ dərdi, içi vətəni Şuşanın faciəsi, doğma yurd-yuvasından didərgin salınmış on minlərlə yurddaşının əzablarının epi masştabda öz təcəssümünü tapması qaçılmaz idi. Sənətarın iddia dolu düşüncələri Kitabi-Dədə Qorqud dastanının motivləri əsasında yaradılan xoreoqrafi balet-nəğmə şəlində öz təzahürünü tapdı. Səhnə sənətinin son nailiyyətləri səviyyəsində, şövqlü və zövqlü, rəngarəng, olduqca maraqlı bu əsər özünün esteti mahiyyəti ilə bərabər, şübhəsiz i, öləmiz üçün böyü siyasi əhəmiyyət əsb edir. Baletin Sant-Peterburqda, Mosvada, Avropa paytaxtlarında premyeraları o demə idi i, bizim istedadlı həmvətənimiz dünya xoreoqrafiya sənətinə məhşur Məhəbbət əfsanəsindən sonra iinci dönüş həyata eçirmişdir.

 

Gözəl bir baletin musiqisini yazmaqla o, nəini müasir balet sənətində, həmçinin öz yaradıcılıq bioqrafiyasında da yeni səhifə açdı. Və şüür i, belə oldu. Çüni nazir və diplomatlar gəldi-gedərdi, insan ruhu üçün yaradılanlar isə əbədidi. Əminəm i, Polad Bülbüloğlunun Məhəbbət və ölüm baletini də belə bir ölümsüz, işıqlı tale gözləyir.

 

Bu yaxında Polad Bülbüloğlu yubileyini öz vətənində eçirəcə. Düzdür, 70 rəqəmi onun hələ şümarə, idmançı qamətiylə, tüənməz enerjisi və həqiqətən dəlisov iş tempi ilə heç cür uyuşmur. Öz dostuma il növbədə möhəm cansağlığı, yü əhvali-ruhiyyə, həm diplomatiya sahəsində, həm də yaradıcılıq cəbhəsində yeni nailiyyətlər arzulamaq istərdim. İnanıram, elə belə də olacaq!

 

Kaspiy qəzeti

31 yanvar 2015

Elmira Axundova

525-ci qəzet.- 2015.- 14 fevral.- S.10-11