Bir ailəbədii filminin təqdimatı oldu

 

75 İL ƏVVƏL ÇƏKİLMİŞ FİLMDƏ GÖRKƏMLİ SƏNƏTKARLARIMIZ MİR CƏLAL PAŞAYEV VƏ QARA QARAYEVİN XÜSUSİ ƏMƏYİ VAR

 

Martın 1-də Nizami Kino Mərkəzi Ədibin Evi”nin təşkilatçılığı ilə Mir Cəlal Paşayevin 110 illik Qara Qarayevin 100 illik yubileyləri münasibətilə Azərbaycan mədəniyyətinin bu görkəmli xadimlərinin birgə əmək sərf etdikləriBir ailəbədii filminin təqdimat mərasimi keçirilib.

 

AZƏRTAC xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva mərasimdə iştirak ediblər.

 

Filmin nümayişindən əvvəl çıxış edənƏdibin Evi”nin nümayəndəsi Elnur İmanbəyli bu mədəniyyət ocağının gördüyü işlərdən söz açıb. Deyib ki, son bir ildən artıq müddətdəƏdibin Evi”nin fəaliyyətinin çox vacib bir hissəsini görkəmli ədib alim Mir Cəlalın ədəbi elmi irsinə dair materialları toplamaq təşkil edib. Bu məqsədləƏdibin EviMilli Arxiv İdarəsi, Milli Kitabxana ilə çox sıx işləyərək Mir Cəlalın səs yazılarını, əlyazmalarını bir araya gətirib oxucular tədqiqatçılar üçün əlçatan etməyə çalışır. Bugünkü tədbir bu mənada önəm daşıyır. Çünki Mir Cəlalın ssenari müəllifi olduğuBir ailəfilmi yenidən ictimaiyyətə təqdim edilir.

 

Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqının icraçı katibi, Əməkdar incəsənət xadimi Cəmil Quliyev ekran əsərinin ölkəmizə qaytarılması bərpa edilməsi barədə danışıb. Ümummilli lider Heydər Əliyevin ötən əsrin 70-ci illərinin ortalarında kinematoqrafçılarla görüşündəAzərbaycan kinosunun tarixi xalqımızın salnaməsidirfikrini xatırladan Cəmil QuliyevBir ailəfilmini bu gün bu salnaməni yaradan yaşadan ekran əsəri kimi səciyyələndirib. O deyib: “Bu ilBir ailəfilminin 75 illik yubileyidir. Bu yubiley çox əlamətdar bir dövrə düşür. Bu il biz görkəmli ədib, alim, istedadlı pedaqoq Mir Cəlal Paşayevin 110, böyük bəstəkar Qara Qarayevin 100, həmçinin Azərbaycan kinosunun 120 illik yubileylərini qeyd edirik. Bu tədbirlərlə bağlı Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev müvafiq sərəncamlar imzalayıb”.

 

Fransa kinematoqrafiyasının görkəmli xadimi Anri LanqluanınFilmlərin taleyi insanların taleyinə bənzəyir. Hər bir yaradılan filmin üzərində zamanın izi qalır. Filmə yanaşarkən ona zamanın prizmasından baxmaq lazımdırfikrini xatırladan Cəmil QuliyevBir ailəfilminin bu qəbildən olduğunu söyləyib.

 

Bildirilib ki, film 2008-ci ildə akademik Nərgiz Paşayevanın təşəbbüsü ilə bərpa olunub. Azərbaycan Mədəniyyət Turizm Nazirliyinin köməyi ilə Rusiyadan gətirilmiş bu ekran əsəri hazırda Dövlət Film Fondunda saxlanılır.

 

Filmin çəkilişləri çox çətin dövrdə, İkinci Dünya müharibəsi illərində aparılıb. O zaman sovet rejissorları Qriqori Aleksandrov Aleksandr İvanov Bakıya gəlmişdilər. Bakı Kinostudiyasında üç film - “Xəzər dənizçilərisənədli filmi, “Bir ailəSualtı qayıq T9” bədii filmləri çəkildi. Əfsuslar olsun ki, bu filmlərin ekranlara çıxmasına qadağa qoyuldu. Çünki bu filmlərdə Azərbaycan xalqının şücaəti, qəhrəmanlığı, Böyük Vətən müharibəsində qələbə qazanmaq naminə misilsiz xidmətləri tərənnüm olunurdu. Təbii ki, bu, Moskvada, Kremldə əyləşənlərin xoşuna gəlməmişdi. Ona görə bu filmlərə qadağa qoyuldu.

 

Filmin çox cəsarətli ekran əsəri olduğunu vurğulayan Cəmil Quliyev deyib: “Bu filmdə heç bir şüar yoxdur. Filmin əsas qəhrəmanı Azərbaycan xalqı, onun fədakar övladlarıdır. Ekran əsərində çox maraqlı qadın surətləri var. Onlar Azərbaycan qadınının vətənpərvərliyini, gücünü əks etdirir. Filmin bütün dramaturji quruluşu bədii təsviri Mir Cəlal Paşayevin rəhbərliyi altında həyata keçirilib”.

 

Diqqətə çatdırılıb ki, bu filmdə ilk dəfə Azərbaycan kinosunda kinosimfonizmdən istifadə olunub. Burada musiqi ilə təsvirin vəhdəti tamaşaçını heyran qoyur.

 

Sənət ölməzdir. Azərbaycan kinosunun uğuru olan bu filmin yenidən bərpa olunması ekranlara çıxması sənətin ölməzliyinin təsdiqidir”, - deyə Cəmil Quliyev vurğulayıb.

 

Sonra filmin nümayişi olub.

 

1943-cü ildə Bakı Kinostudiyası tərəfindən çəkilmiş bu film İkinci Dünya müharibəsində faşizm üzərində qazanılan qələbədə Azərbaycan neftinin rolundan xalqımızın vətənpərvərliyindən bəhs edir. Filmin ssenari müəllifi Mir Cəlal Paşayev, bəstəkarı Qara Qarayev, rejissorları Rza Təhmasib, Mikayıl Məmmədov Qriqori Aleksandrovdur. Rollarda Xosrov Məlikov, Mərziyyə Davudova, Lyubov Orlova, Hökümə Qurbanova, Mirzə Babayev digərləri çəkiliblər. Film bəstəkar Qara Qarayevin kinoda ilk işidir.

 

Sovet arxivlərindən tapılan sənəddə filmə qadağa qoyulması ilə bağlı yazılıb: “Bir ailəkinofilmində Böyük Vətən müharibəsi həmin müharibədə Kommunist Partiyasının rolu kifayət qədər əks olunmayıb”... Səbəb aydındır: Mir Cəlal Paşayev öz ssenarisində göstərirdi ki, müharibənin bütün yükü sadə xalqın üzərinə düşür. O, öz çörək payını da müxtəlif millətlərin Bakıya təxliyə edilmiş nümayəndələri ilə bölüşən Azərbaycan xalqının qonaqpərvərliyindən, fədakarlığından bəhs edirdi. Amma ssenaridə partiya fəallarının mənəviyyat moizələrinə, nitqlərinə yer verilməmişdi... Məsələnin kökündə həm Azərbaycana qarşı müstəmləkəçi qısqanc baxış dayanırdı. Elə Bakıya Qəhrəman şəhər adı verilməməsinin səbəbi bu idi...

 

Film vahid süjet xətti ilə bir-birinə bağlı olan üç novelladan ibarətdir. Ekran əsərinin süjeti cəbhədə olan azərbaycanlı tankçı Nəcəfin birgünlük məzuniyyət zamanı aşiq olduğu Katya adlı rus qıza məhəbbəti ətrafında qurulub.

 

Katya rolunu Lyubov Orlova, Nəcəf rolunu isə görkəmli aktyor Xosrov Məlikov ifa edib.

 

Tanınmış kinoşünas Ayaz Salayev filmlə bağlı fikirlərini jurnalistlərlə bölüşərkən deyib: “Bir ailə” filmi naməlum şedevrdir. Bu, Azərbaycan kinosunda ilk filmdir ki, müstəqilliyin ab-havası duyulur. Bu da Mir Cəlal Paşayevin ssenarisi əsasında reallaşıb. “Bir ailə” Azərbaycanın son dərəcə ləyaqətli övladlarının İkinci Dünya müharibəsində əvəzsiz rolundan bəhs edən filmdir. Bu gün bu filmin üzə çıxması çox əhəmiyyətlidir”.

 

525-ci qəzet.-2018.-3 mart.-S.7.