Radio jurnalistikasına dair yeni kitab

Xüsusilə son zamanlar bu fikirləri tez-tez eşidirdim: "Radio jurnalistikası sıradan çıxır", "Daha radioya qulaq asan yoxdur", "Diktorlar işsiz qalacaq" və s. Ələlxüsus, süni intellektin jurnalistikaya sürətlə nüfuz etdiyi, yeni trendlər yaratdığı bir dövrdə bu fikirlərə şübhə ilə yanaşır və bəzən də düşünürdüm ki, deyilənlərdə həqiqət var. Amma bir neçə dəqiqə qabaq tanış olub bitirdiyim "Radio jurnalistikası" dərsliyindəki mövzular, ümumiyyətlə, toxunulan məqamlar, ortaya qoyulan elmi əsaslar fikirlərimi xeyli dərəcədə dəyişdi. Əsərin müəllifləri BDU-nun Jurnalistika fakültəsinin iki müəllimi - Yeni Media və Kommunikasiya Nəzəriyyələri kafedrasının müdiri Xatirə Hüseynova və Beynəlxalq jurnalistika və informasiya siyasəti kafedrasının müdiri Aynur Nəsirovadır. Əslində kitabın uğurlu alınacağına əmin idim. Çünki müəllifləri çoxdan tanııyıram. Aynur xanım mənə auditoriyada dərs deyib. Xatirə xanım - kafedra müdirim isə dərs deməsə də, ondan öyrəndiklərim o qədər çoxdur ki...

Mətləbdən bir az kənara çıxaraq deyim ki, Xatirə xanım magistraturanın birinci kursunda oxuyandan bəri çoxları kimi mənə də dəstək olur, düz yolu göstərməyə çalışır. Və bəlkə də, ən vacibi - inanır.

Təsadüfi deyil ki, bir neçə gün əvvəl xarici dillər üzrə fəlsəfə doktoru imtahanından uğurla nəticə ilə çıxandan sonra ilk ona zəng etdim. Təkcə cavabı gözlədiyini bildiyimə görə yox. Həm də məhz inamı, etimadına görə...

Bəzən pedaqoji fəaliyyətimlə bağlı dilemma qarşısında onunla məsləhətləşirəm və ya öz-özümə düşünürəm: nə etsəm Xatirə xanımın inamını doğruldaram? Dəstəyi, inamı, doğrudan da, əvəzolunmazdır.

Onu da deyim ki, iki alim əslində çox yaxşı tandem yaradıblar. Bildiyimə görə, uzun illərdir yanaşı addımlayırlar - hələ tələbəlik illərindən. Və bu, onların ilk birgə əsəri deyil. Xatirə Hüseynova ilə Aynur Nəsirova əvvəllər də fərqli kitablar ərsəyə gətiriblər.

"Radio jurnalistikası" dərsliyinə gəldiksə isə qeyd edə bilərik ki, müəlliflər qarşıya qoyduqları məqsədə çatmağı bacarıblar: radio jurnalistikanın bir qolu kimi araşdırılmaqla yanaşı, radionun ifadə vasitələri, xəbər, musiqi, informasiya və sair ilə bərabər, radiotexnika ilə tanışlıq, səsyazma, musiqi tərtibatı, montaj, redaktə barədə oxuculara ətraflı məlumat verilir. Dərslikdə "radiojurnalist" hansı vərdişlərə yiyələnməlidir?" sualına aydın cavab verilir. Həmçinin müasir dövrün tələblərinə uyğun olaraq onlayn radioproqramın yaradılması və sayta yüklənməsi yolları göstərilir, praktik vərdişlər aşılanır.

Məhz bu baxımdan deyə bilərik ki, dərslik təkcə tələbələr üçün deyil, gənc jurnalistlər və ümumilikdə media ilə maraqlananlar üçün ideal vasitədir. Belə ki, dərsliyi mənimsəyən tələbə radionun mahiyyəti, ifadə vasitələrinin funksiyaları, radioda jurnalist işinin əsasları, dinləyici auditoriyası haqqında ətraflı təsəvvürə yiyələnir. Ona radioxəbər yazmağın incəlikləri, radioreportajın, xəbər bülletenlərinin hazırlanması, canlı efirdə işləməyin özəlliyi, montaj barədə vacib məlumatlar verilir.

Müəlliflər kitabın ilk səhifələrində yazırlar: "Radio emosional vəziyyətin yaradılması baxımından əlverişli media orqanıdır". Təkcə bu fikrin özü belə, radionun cəmiyyət həyatındakı, radio jurnalistikanın isə media mühitindəki yeri və rolundan xəbər verir.

Kitab ümumilikdə 15 mövzudan ibarətdir. Onların hər birində radio jurnalistikasınnı fərqli məsələlərinə toxunulub. Məsələn, "Radiopaket", "Radioda podkast", "Radioda aparıcı işi" kimi mövzularda konkret başlıq üzrə məsələlər ətraflı araşdırılıb və dolğun məlumat verilib.

Əsərin özəlliklərindən biri kitabın sonunda tədqiq olunan mövzular barədə sualların təqdim olunmasıdır. Sözsüz ki, bu suallar oxucuların, o cümlədən tələbələrin mövzuları daha yaxşı mənimsəmələrinə şərait yaradır.

Verilmiş ədəbiyyat siyahısından da görünür ki, müəlliflər kitabı hazırlayarkən kifayət qədər ciddi mənbələrdən müraciət edib, sanballı müəlliflərə müraciət ediblər. Bu əsərin orijinallığını artırmaqla yanaşı, elmi aktullağına da töhfə verir.

Çox sevdiyim bir aforizmdə deyilir: "Kitablar da dost kimidir, az fəqət yaxşı seçilmiş olmalıdır". Ölkədə radio jurnalistikasına və mediaya dair yazılmış elmi əsərlərin keyfiyyət və elmi yeniliyi baxımından heç də eyni səviyyədə olmaması aydındır. Onların sayınının nə qədər arzuolunan olması da mübahisəlidir. Lakin bu, dəqiqdir: İki alimin, media mütəxəssisinin və bəlkə də, müasir Azərbaycan jurnalistikasının uğurlu tandemlərindən biri adlandıra biləcəyimiz Xatirə xanımla Aynur xanımın "Radio jurnalistikası" dərsliyinin ən yaxşı, ən sadiq dostumuz olması üçün heç bir əngəl yoxdur. Bizə bu dostu qazandırdığınız üçün çox sağ olun, müəlliflər. Çox sağ olun, müəllimlərim!

Kənan NOVRUZOV

525-ci qəzet .- 2025.- 17 dekabr (№230).- S.13.