Azərbaycanın müasir inkişaf modeli

Dayanıqlı sosial-iqtisadi inkişaf və qalib dövlətin ideologiyası

XXI əsrin mürəkkəb geosiyasi və iqtisadi reallıqları şəraitində dayanıqlı inkişaf yalnız resurslara deyil, ilk növbədə düşünülmüş strategiyaya, güclü siyasi iradəyə və effektiv idarəetməyə söykənir. Prezident cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Respublikası məhz bu prinsiplər əsasında müasir, çevik və dayanıqlı inkişaf modelini formalaşdırıb. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, “bu gün Azərbaycan gələcəyə çox böyük ümidlərlə baxır ki, bunun da əsas səbəbi iqtisadi müstəqillik, iqtisadi güc və siyasi iradədir”.

Son iyirmi ildən artıq dövrdə Azərbaycan yalnız iqtisadi göstəricilərini deyil, dövlət suverenliyini, beynəlxalq mövqelərini və sosial rifah səviyyəsini fundamental şəkildə gücləndirib, regionun aparıcı güc mərkəzinə çevrilib. Prezident cənab İlham Əliyevin ölkəyə rəhbərlik etdiyi dövrdə sosial-iqtisadi inkişaf dövlət siyasətinin əsas prioriteti olub. İqtisadi artımın keyfiyyətli və inklüziv xarakter alması məqsədilə sistemli struktur və institusional islahatlar həyata keçirilib. Qeyri-neft sektorunun inkişafı, sahibkarlığın təşviqi, kiçik və orta biznesin iqtisadiyyatda dominant mövqeyə yüksəlməsi milli iqtisadiyyatın dayanıqlığını artırıb. İqtisadiyyat iki qlobal maliyyə böhranından uğurla çıxaraq xarici təsirlərə davamlı olduğunu sübut edib. Dövlət büdcəsi sosial rifahın dəstəklənməsi ilə yanaşı, investisiya fəallığının təminində də mühüm rol oynayıb.

Azərbaycanın inkişaf modelində insan kapitalı əsas strateji resurs kimi müəyyənləşdirilib. Təhsil infrastrukturunun müasirləşdirilməsi gələcək nəsillərin rəqabət qabiliyyətli yetişdirilməsinə xidmət edir. Elmi tədqiqat potensialının gücləndirilməsi, tətbiqyönlü innovasiyaların təşviqi və əqli mülkiyyətin inkişafı ölkənin bilik iqtisadiyyatına keçidini sürətləndirib. Səhiyyə sahəsində həyata keçirilən islahatlar əhalinin keyfiyyətli tibbi xidmətlərə əlçatanlığını artırıb, pandemiya dövründə çevik qərarlar minlərlə insanın həyatının qorunmasına imkan yaradıb. Ünvanlı sosial yardım mexanizmləri, aztəminatlı ailələrin dəstəklənməsi və genişmiqyaslı sosial proqramlar sosial ədalətin təmininə xidmət edib.

Postpandemiya və postkonflikt dövründə Azərbaycan Respublikası “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər” sənədi ilə keyfiyyətcə yeni strateji mərhələyə daxil olub. Bu sənəd dayanıqlı artım, sosial ədalət, innovasiya, Böyük Qayıdış və yaşıl inkişaf kimi prioritetləri bir sistem daxilində birləşdirir.

2022-2026-cı illəri əhatə edən strategiyanın icrası nəticəsində iqtisadiyyatın şaxələnməsi dərinləşib, maliyyə dayanıqlığı güclənib və uzunmüddətli ehtiyatlar formalaşdırılıb. Növbəti mərhələdə isə süni intellekt, rəqəmsal iqtisadiyyat və yüksək texnologiyalar əsas inkişaf drayverlərinə çevriləcək.

Azərbaycanın enerji siyasəti dövlət müstəqilliyinin və beynəlxalq mövqelərinin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayıb. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri və Cənub Qaz Dəhlizi Azərbaycanı Avropanın enerji təhlükəsizliyinin əsas təminatçılarından birinə çevrilib. Bu layihələr iqtisadi dividendlərlə yanaşı, ölkənin geosiyasi çəkisini də artırıb. Nəqliyyat-logistika infrastrukturunun inkişafı Azərbaycanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizlərində mühüm tranzit mərkəzinə çevrilməsini təmin edib.

Prezident cənab İlham Əliyevin həyata keçirdiyi ardıcıl ordu quruculuğu siyasəti nəticəsində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri regionun ən güclü ordusuna çevrilib. 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi Qələbə milli gücün, siyasi iradənin və xalq-ordu birliyinin təntənəsi idi. 2023-cü ildə həyata keçirilən antiterror əməliyyatı ilə Azərbaycan öz suverenliyini tam bərpa etdi, dövlətin ərazi bütövlüyü və konstitusiya quruluşu təmin olundu. Zəfər diplomatiyası cənab İlham Əliyevin qlobal informasiya məkanında apardığı prinsipial siyasətin parlaq nümunəsidir.

İşğaldan azad edilmiş ərazilərə Böyük Qayıdış proqramı müasir dünya tarixində analoqu az olan yenidənqurma modelidir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyaları tətbiq olunur, müasir infrastruktur qurulur, yaşayış və məşğulluq təmin edilir. Bu proses yalnız bərpa deyil, gələcəyə hesablanmış dayanıqlı inkişaf modelidir. Şəhid ailələri və qazilərə göstərilən diqqət Prezident İlham Əliyevin sosial siyasətinin əsas sütunlarından biridir. Mənzil, avtomobil, təqaüd və reabilitasiya proqramları dövlətin vətəndaşa məsuliyyətinin real təzahürüdür. YAŞAT Fondu bu siyasətin institusional davamı kimi çıxış edir.

2003-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildikdən sonra İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə xalqımız misilsiz nailiyyətlərə imza atıb. Ötən dövrdə həyata keçirilmiş ardıcıl və məqsədyönlü siyasi kurs ölkəmizin sürətli və dayanıqlı inkişafını, güclü iqtisadi potensialın formalaşmasını, müasir cəmiyyət quruculuğunu, vətəndaşların rifahını, təhlükəsizlik və müasir ordu quruculuğu kimi məsələlərin effektiv həllini təmin edib, ölkəmizin beynəlxalq nüfuzu yüksəlib, dünyada strateji əhəmiyyəti artıb.

Bu gün Azərbaycan xalqı formalaşmış yeni reallıqlar mühitində inamla və qürurla öz inkişafının növbəti mərhələsinə qədəm qoyub. Yeni dövrdə qarşıda duran strateji vəzifələrimiz müstəqilliyimizi, əldə olunmuş nailiyyətləri daha da möhkəmləndirmək, Azərbaycanı davamlı və dayanıqlı inkişaf edən ölkəyə çevirməkdir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə irimiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərinin, Böyük Qayıdışın davam etdirilməsi, təhlükəsizliyin təmin olunması və müasir ordu quruculuğu, qabaqcıl elmə və yüksək texnologiyalara əsaslanan iqtisadiyyatın formalaşdırılması, cəmiyyətin rifahının yüksəldilməsi, dövlət idarəçiliyi sisteminin təkmilləşdirilməsi, müstəqil xarici siyasət sayəsində Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin daha da gücləndirilməsi, cəmiyyət həyatında şəffaflığın və ictimai iştirakçılığın, həmçinin ölkədə mövcud siyasi dialoqun dərinləşdirilməsi, zəngin mədəni irsimizin, milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunması və digər məsələlər həyata keçirilən siyasətin prioritet istiqamətləri olacaqdır.

Prezident cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə formalaşdırılmış inkişaf modeli güclü dövlətçilik, dayanıqlı iqtisadiyyat və sosial ədalət prinsipləri üzərində qurulub. Qazanılmış Zəfər, Böyük Qayıdış, artan beynəlxalq nüfuz və yüksələn rifah bu modelin real nəticələridir. Azərbaycan bu gün qalib, suveren və gələcəyə inamla baxan dövlətdir. Bu strateji kurs ölkəmizi qarşıdakı illərdə də daha yüksək inkişaf mərhələlərinə daşıyacaqdır.

Həsən Bayramov

Pedaqogika üzrə elmlər doktoru, professor

525-ci qəzet .- 2025.- 23 dekabr (№234).- S.7.