Milli Kitabxanadaİlyas Əfəndiyev-105” adlı

elektron məlumat bazasının təqdimatı olub

 

Mayın 23-də M.F.Axundzadə adına Azərbaycan Milli Kitabxanasında görkəmli dramaturq, Xalq yazıçısı İlyas Əfəndiyevin anadan olmasının 105 illiyi münasibətiləİlyas Əfəndiyev-105” adlı elektron məlumat bazasının təqdimatı olub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Mədəniyyət Nazirliyi Milli Kitabxananın birgə təşkilatçılığı ilə reallaşan tədbirdə tanınmış elm adamları, ziyalılar ictimaiyyət nümayəndələri iştirak ediblər.

Milli Kitabxananın direktoru Kərim Tahirov görkəmli yazıçının həyat yaradıcılığı haqqında məlumat verib, onun Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı xidmətlərindən danışıb. Bildirilib ki, İlyas Əfəndiyevin 1939-cu ildə nəşr edilmişKənddən məktublarkitabı ədəbiyyatımızda sonralar məşhur 60-cı illər deyilən ədəbiyyatın əsasını qoyub. YazıçıSöyüdlü arx”, “Körpüsalanlar”, “Dağlar arxasında üç dost”, “Sarıköynəklə Valehin nağılı”, “Geriyə baxma, qoca”, “Üçatılan digər roman povestləri, eləcə dram əsərləri ilə ədəbiyyata ilk dəfə lirik-psixoloji üslub gətirib.

Sonra yazının həyat fəaliyyətini əks etdirən videoçarx nümayiş olunub.

Mədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayev çıxış edərək tədbirin əhəmiyyətindən söz açıb. Qeyd edib ki, hər bir görkəmli şəxsiyyətin xatirəsinin əziz tutulması, onun mütəmadi olaraq yad edilməsi olduqca vacib hadisələrdəndir. Görkəmli yazıçının 105 illiyi münasibətilə Milli Kitabxana tərəfindən elektron bazanın hazırlanmasını əlamətdar hal kimi dəyərləndirən nazir, bu işdə zəhməti olan hər kəsə təşəkkür edib. İlyas Əfəndiyevin yaradıcılığının bütün dövrlərdə gənc nəslin təlim-tərbiyəsində xüsusi önəm kəsb etdiyini qeyd edən Mədəniyyət naziri, bildirib ki, unudulmaz yazıçının əsərləri oxucuya böyük estetik təsir bağışlayır. Vurğulayıb ki, İlyas Əfəndiyev haqqında ulu öndər Heydər Əliyev gözəl fikrilər söyləyib, onun yaradıcılığını yüksək qiymətləndirib.

İlyas Əfəndiyevin yaradıcılığı hər zaman müasir olaraq qalacaq. Onun Azərbaycan teatrının inkişafında xidmətləri böyük olub. Onun bir əsəri Milli Dram Teatrında 500 dəfə səhnəyə qoyulub. Teatrın inkişafına İlyas Əfəndiyevin əsərləri böyük təsir göstərib. O, böyük yazıçı olmaqla yanaşı, həm böyük vətəndaş, vətənpərvər insan olub. Qarabağ mövzusu onun üçün ağrılı mövzulardan idi. Hər il Milli Dram Teatrı mövsümü onunHökmdar qızıəsasında hazırlananQarabağnamətamaşası ilə açıq elan edilir. Bu da bizim teatr ictimaiyyəti tərəfindən onun xatirəsinə göstərilən böyük ehtiramın bir nümunəsidir”, - deyə Əbülfəs Qarayev söyləyib.

Beş il əvvəl görkəmli yazıçının 100 illiyinin keçirməsi haqqında Prezident İlham Əliyevin imzaladığı müvafiq Sərəncamı xatırladan nazir, İlyas Əfəndiyevin adının hər zaman - bu gün , sabah da çox böyük iftixar hissi ilə yad ediləcəyini bildirib.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, Xalq yazıçısı Anar böyük ədibin yaradıcılığının məziyyətlərindən danışıb: “Sovet dövründə təbii ki, sovet ədəbiyyatı termini var idi, ancaq müstəqillik dövründə bu termindən istifadə edilir. Düşünürəm ki, bu düzgün deyil. Çünki sovet dövründə yaranan ədəbiyyat da var, sovet ədəbiyyatı da. Sovet dövründə yaranan, amma sovet ədəbiyyatı olmayan ədəbiyyatın sıralarında İlyas Əfəndiyevin adı var. İlyas müəllimin yazdığı əsərlər həqiqi ədəbiyyat nümunələri idi. Onun sovetlər dönəmindəSən həmişə mənimləsənkimi əsərinin Tofiq Kazımovun quruluşunda teatrlarda nümayiş edilməsi sənət ocaqlarında yeni bir ab-hava, yeni estetik prinsip üslub gətirdi. Onun həm nəsr, həm dramaturgiya sahəsindəki yaradıcılığı müstəqillik illərində daha da çiçəkləndi. İlyas Əfəndiyevin nəsr əsərlərini ədəbiyyatımızın şah əsərlərindən hesab edirəm. Onun istər sovetlər dövründə, istərsə müasir dövrdə yazdığı pyesləri ədəbiyyatımızın qızıl fondunda qalacaq”.

Azərbaycanda Atatürk Mərkəzinin direktoru, akademik Nizami Cəfərov yazıçının ədəbiyyata gəlişi, yaradıcılığı ədəbi fəaliyyəti barədə çıxış edib. İlyas Əfəndiyevin ədəbiyyataKənddən məktublar”la gəldiyini qeyd edən akademik, sonrakı dövrlərdə yazdığı əsərlərin xronologiyası haqqında məlumat verib. Vurğulayıb ki, İlyas Əfəndiyevin əsərləri ifa tərzinin motivlərinə görə fərqlənir: “Onun əsərlərindəxalqdan gəlmədən yazıb-yaratmaq mümkün deyilifadəsini görürük. Bu, onun yaradıcılığı ilə sübut olunan ifadədir. İlyas müəllimin yaradıcılığında çox güclü kolorit var. Qarabağ mühitinin ifadə tərzi, tarixi, etnoqrafiyası tam bir sistemlə onun yaradıcılığında müşahidə edilir. İlyas müəllimin yaradıcılığı hər zaman yüksək qiymətləndirilib, o, müstəqillik qazandıqdan sonra 1994-cü ildəŞöhrətordeni alan ilk yazıçımız olub”.

Əməkdar elm xadimi, professor Qəzənfər Paşayev digər çıxış edən natiqlər İlyas Əfəndiyevin həyat yaradıcılığından söz açıb, onun əsərlərinin önəmini vurğulayıblar.

Sonda İlyas Əfəndiyevin oğlu Elçin atası ilə bağlı xatirələrini bölüşüb onun xatirəsinə göstərilən ehtirama görə hər kəsə təşəkkür edib.

 

Ədəbiyyat qəzeti.- 2019.- 25 may.- S.5.