orda bir adsız şəhər,

bir adsız da liman var.

 

Adsız liman

yaman uçub, dağılıb,

necə gedim bu yolu;

pas atıb daş divarda,

yuxumdakı at nalı;

 

buludların səsindən,

qulağımda küy qalıb;

ötən eşqin odundan,

canımda kösey qalıb;

 

ruhum bir adsız quşun,

qanadından asılıb;

heç özüm bilmirəm,

alnıma yazılıb;

 

bir ayrı göy üzündən,

yaşıl ulduzlar baxır;

lələk-lələk buludlar,

yellənir ağır-ağır;

 

hər göyün öz tanrısı,

hər köyün öz adı var;

hələ yağışlar yağır,

qurumayıb buludlar;

 

könlümə qubar dolub,

baxışımda duman var;

orda bir adsız şəhər,

bir adsız da liman var.

 

Əllərimdən

bərk yapış

 

qapı, baca var,

hardan girim saraya;

barılar çox qəlbidi,

əl çatmır yuxarıya;

 

körpü bir tağın üstə,

qar yatıb dağın üstə;

ruhum yarpağın üstə,

payız düşüb araya;

 

çıxıb getdim naxıra,

kim qalıbdı axıra;

mən yaşıla baxıram,

üzüm dönmür sarıya;

 

kimdə bir az can qalıb,

dağ, aran qalıb;

ortalıqda qan qalıb,

qaysaq gəlmir yaraya;

 

qayıdın, açın yolu,

ağaclar saçın yolub;

ürək yarıcan qalıb,

ömür çatır yarıya;

 

hər çiçəkdə min naxış,

buludlar yağış-yağış;

əllərimdən bərk yapış,

ayrılıqlar qarıyar.

 

Gedim kimi oyadım

 

deyəsən, ayazıyır,

gecə üzü danadı;

küçələr bomboş qalıb,

binalar yan-yanadı;

 

sözüm ocaq üstədi,

ruhum məni səslədi;

uçdum, hara istədim,

sızıldayır qanadım;

 

gedim kimi oyadım,

gün çırtdadı bir udum;

üfüqdə buludun,

yanaqları qanadı;

 

saçları uzun-uzun,

gizlədə bilmir nazın;

yuxumdakı o qızın,

özü var, adı;

 

buludlar düyçə-düyçə,

xəyallarım düyünçə;

yata bilmədim gecə,

göydə ulduz sanadım.

 

Kimsə dartır ruhumu

 

hər kol bir qaraltıdı,

hər gecə bir səksəkə;

kimsə dartır ruhumu,

şəklimi çəkə-çəkə;

 

içimdə səngər qışı,

çölüm qan ağlıyırmış;

İlahi, heç bilmirdim,

dağlar da laxlıyırmış;

 

buludlar çəkilməyib,

bir yanı uçuq qalıb;

gəldiyim göy üzünün

qapısı açıq qalıb;

 

qara dalğalar gəzir,

dənizin yaxasında;

dünya dağılır hələ,

fələyin yuxusunda;

 

kim çəkir, kim bilir,

hərənin öz dərdi var;

bir gecənin içində,

saçlarıma yağdı qar;

 

deyən yol da uzanır,

hələ sabaha çox var;

dağların arasından,

işıldayır bulaqlar.

 

Mənə sevgidən danış

 

uzaqlar yordu məni,

bir az qayıt yaxına;

qərib-qərib dənizlər,

gəlib girir yuxuma;

ömür bir biçim qalıb,

dərd içim-içim qalıb;

könlümün köçü qalıb,

çiçəklərin ağında;

 

gəldi payız küləyi,

soldu dağın küləyi;

birdən sınar ürəyim,

ürəyimə toxunma;

 

uzun yollar içində,

çəkdim dərdi içimdə;

yazılıb bu biçimdə,

alnımın varağına;

 

yol tutdum, qarış-qarış,

ağrılar qarımamış;

mənə sevgidən danış,

qəmli şeir oxuma.

O sevdiyim dəniz

 

gündüz gecəni qovur,

gecələr gündüzü;

buludlar çəkilincə,

gülümsəyir göy üzü;

 

yurdu yoxdu ahların,

dərdi çoxdu şahların;

qarşı duran dağların,

solub bəti-bənizi;

 

yanıb sönən kösövdü,

dünya uçuq bir evdi;

daha nələri sevdi,

könlümün görən gözü;

 

ruhumdan bir qaçaq var,

köksümdə bir bıçaq var;

canımda bir ocaq var,

hələ sönməyib közü;

 

od yaxım, köz götürüm,

buluddan cığır hörüm;

aparın məni, görüm,

o sevdiyim dənizi.

 

Ruhum kimə əsirdi

 

gecə yarıdan keçib,

üzüm-gözüm mürgülü;

küləklər hara dartır,

həsrətimin yükünü;

 

solub gedir qönçələr,

yal-yamaca çən gələr;

qara xal-xal gecələr

saçlarımdan sökülür;

 

hara getdi ahlarım,

sonu yox uzaqların;

o taydakı dağların

boy-buxunu bükülü;

 

buludlar sində,

dərdim əkin-biçində;

qalıb yolun içində,

körüm-köçüm tökülü;

 

həm cığaldı, həm kürdü,

ruhum kimə əsirdi;

gecə yuxuma girdi

göy üzünün şəkili.

Sular Tanrı payıdı

 

yollar burum-burumdu,

cığırlar dolayıdı;

göy sular gedib itmir,

axıb-axıb qayıdır;

 

buludlar mürgülü,

hanı, dərdin şəkili;

könlümdəki tikili,

Tanrınını sarayıdı;

 

saat ötür üstümdən,

boğuluram tüstümdən;

canım bişir istidən,

həsrətimim yayıdı;

 

dünya bağlı bir qəfəs,

yoruldum nəfəs-nəfəs;

qulağıma düşən səs,

dağların harayıdı;

 

ocaq közündən baxır,

yollar gözümdən baxır;

sular dizimdən baxır,

sular Tanrı payıdı.

 

Yenə bu günə şükür

 

hanı yaz yağışları,

buludlar da quruymuş;

sevdamın rəngi yaşıl,

ayrılıqlar sarıymış;

 

kim incidib dənizi,

solub bəti-bənizi;

fələk eşitmir bizi,

qulaqları karıymış;

 

dərd sığışmır üsgüyə,

gün qayıtmır əsgiyə;

dünən baxdım güzgüyə,

saçlarım da qarıymış;

 

buludlar dəstə-dəstə,

ürəyim həvəsdə;

demə yolların üstə,

hələ payız varıymış;

 

kim gülür, kim dərd çəkir,

küləklər yarpaq bükür;

yenə bu günə şükür,

Tanrı bizə yarıymış.

 

Yolumun üstünə çıx

 

yarpağı yağış yudu,

işıq düşdü üzümə;

göy üzünün rəngini,

qarışdırdım sözümə;

 

həsrətimi qovurdum,

ağrıları sovurdum;

bir yoxuşu da yordum,

təpər gəldi dizimə;

 

külək əsdi, bir əsim,

buz kimidi nəfəsin;

gəl, bir az da sən isin,

bu ocağın közünə;

 

mən gəlmədim, bu yaz da

Kür boğuldu Arazda;

məni gözlə bir az da,

ayrılığa üzülmə;

 

oduma, istimə çıx,

yanıram, tüstümə çıx;

yolumun üstünə çıx,

səni təpim gözümə.

 

qaldı

son bahardan

 

burdan bir ov keçibdi,

hara gedib çəhlimi;

atım qançır olubdu,

dəh deyirəm, ləhliyir;

 

harda yatıb-ayılıb,

buludlardan soyulub;

ağca duman yayılıb,

dağları bələkləyir;

 

qaldı, son bahardan,

könlüm qalmaz qubardan;

xəbər çıxmadı yardan,

həsrətim küləkliyir;

 

hər gözələ naz düşür,

saçıma bəyaz düşür;

könlümə bir yaz düşür,

həsrətim lələkliyir;

 

hanı, dağın yatımı,

hardan sürüm, atımı;

anam sacın altını,

yuxumda ətəkliyir;

 

getdim üzü küləyə,

düşdüm qışa-çilləyə;

fələk yığıb ələyə,

hamını ələkləyir.

 

Ürəyim bir ocaq közü

 

xoş günlərdən xəbər yoxdu,

yadımdan çıxmır ötənlər;

qışda ac qalan sərçələr,

gecə ulduzları dənlər;

 

ürəyim bir ocaq közü,

yoxmu, gecənin gündüzü;

yenə görünmür göy üzü,

çəkilmir dumanlar, çənlər;

 

var uzaqdan, yaxından,

tək səbir ötür qorxumdan;

çəkilib getmir yuxumdan,

payıza oxşar çəmənlər;

 

ayrılıqlar min sənədi,

ağrılar dənə-dənədi;

özüm bilmirəm, nədi,

könlümdə bir həsrət inlər;

 

dəli ruhum harda uyur,

dalğalar sahili yuyur;

bulanıb dünyanın suyu,

çoxalıbdı dərd içənlər.

 

Nazim ƏHMƏDLİ

 

Ədəbiyyat qəzeti.- 2021.- 1 may.- S.14.