Bir qızın gündəliyindən

 

Hekayələr

 

13 oktyabr. Axır ki, bizim küçəmizdə bayramdır! Baxıram gözlərimə inana bilmirəm. Pəncərəmin qarşısında hündürboylu, yaraşıqlı, qarasaç, qaragöz bir oğlan var-gəl edir. Bığlarına söz ola bilməz! O, artıq beşinci gündür ki, sübh tezdən, ta gecə yarısınacan gözlərini pəncərəmizdən çəkmir. Özümü elə göstərirəm ki, guya buna diqqət yetirmirəm.

15 oktyabr. Bu gün səhər saatlarından şiddətli yağış yağır, o yazıq isə elə hey küçədə gəzib-dolaşır. Mükafat olaraq ona göz vurub hava öpüşü göndərdim. O,  cazibədar təbəssümü ilə mənə cavab verdi. Sual məni tərk etmir: axı, bu gənc kimdi görəsən? Varya bacı deyir ki, bu oğlan guya ona vurulub elə bu səbəbdən sevgisi naminə yağışda islanmağı qarşısına məqsəd qoyub. Vallah, Varya hələ uşaq kimidi. Heç qaraşın da qaraşını sevə bilərmi? Anamız buyurdu ki, üst-başımızı səliqə-sahmana salıb pəncərənin qabağında əyləşək: " bilmək olar? Bəlkə o, yaramazın birisidi, ya da alicənab centlmendir". Bu ki, ağılsız mühakimədir, anacan!

16 oktyabr. Varya deyir ki, mən onun həyatını zəhrimara döndərmişəm. Axı, edim? Məgər günahkaram ki, bu oğlan Varyanı deyil, məni sevir? İşə bax da, özüm bilmədən ona yazdığım məktubu səhvən səkinin üstünə saldım. Ay yalançı! Təbaşirlə ovcunun içində dərhal cavab yazdı: "Sonra". Daha sonra bir xeyli dolaşaraq darvazada bu sözləri yazdı: "Mən razı, amma sonra". Dərhal da təbaşirlə yazdıqlarını pozdu. Ay Allah, ürəyim nədən belə çırpınır?

17 oktyabr. Varya dirsəyi ilə sinəmə möhkəm bir zərbə vurdu. Nanəcib, yaramaz, paxıl adam! Bu gün cavan oğlan polis rəisinin qarşısını kəsib bizim pəncərələrimizi göstərərək onunla barədəsə danışdı. Yəqin ki, araya fitnə-fəsad salmaq niyyətindədir! Elə bu səbəbdən polis rəisini ələ almağa çalışır. Eh, kişilər, kişilər, siz isdibdadçı zülmkar olduğunuz qədər həm hiyləgər gözəlsiniz!

18 oktyabr. Uzun müddətlik fasilədən sonra qardaşım Seryoja bu gün gecə evə gəldi. Yazıq heç yatağına girməyə macal tapmadı. Küçədən onu aşağıya düşməyi tələb etdilər.

19 oktyabr. Rəzil, iyrənc adam! Sən demə, bütün bu on iki gün müddətində o, kiminsə pullarını çırpışdırıb aradan çıxan qardaşım Seryojanın qayıtmasını gözləyirmiş. Bu gün isə o, darvazada bunları yazdı: "Mən daha sərbəstəm, istədiyini etməyə hazıram". Əclaf... Cavab olaraq ona dilimi göstərdim.

 

İmtahan

 

Bir gün böyük oğul atasının yanına gəlib bəyan etdi ki, onun qəyyumluğundan çıxıb həyatını müstəqil qurmaq istəyir. Qərarını isə o, bir neçə müddət öncə 21 yaşının tamam olması ilə əsaslandırdı.

- Lap yaxşı, oğul! - bayaqdan oğlunu dunləyən ata dilləndi. - Mən razıyam, amma müstəqil həyata başlayana qədər sən gərək kiçik bir imtahandan keçəsən. Əyləş, mən elə indi səni imtahandan keçirərəm...

Oğul əyləşdi. Ata qaşqabağını tökərək sorğu-suala başladı:

- Kolbasanı yeyəndən sonra ağızdan gələn qoxu nəyi xatırladır?

- Kolbasa dükanını.

- Doğrudur, oğlum. Qadınlar nəyi sabunsuz yuyurlar?

- Ərlərinin başını.

- Səncə, adamlar kəlləmayallaq gəzsələr baş verə bilər?

- Belədə Pironye papaq, Poşa isə çəkmə tikər...

- Tamamilə doğrudur. səbəbdən dənizin suyu şordur?

- Ona görə ki, orada siyənək balıqları üzür...

- Bu ki, çox köhnəlmiş cavabdır! Bəs özün necə düşünürsən?

- Dənizin suyu ona görə şordur ki, orada... orada... hərdən məzhəkəçilər çimirlər.

- Hm... Razıyam... Əvvəllər soruşardılar: qazlar üzməyə haradan başlayırlar? Bizsə cavab verərdik: sahildən. İndi mənim daha bir sualıma cavab ver: qanadlı qazlar üzərkən nəyə görə təşviş keçirirlər?

- Borclardan, hərbi xidmətə çağırışdan...

- səbəbə eynəyi peysərdən taxmırlar?

- Ona görə ki, peysərə çəkilən şapalaqdan eynək qırıla bilər.

- Bəs nəyə görə insana donuz demək olmaz?

- Ona görə ki, o, sülhə dartıb aparacaq.

- Hansı alacaqanad universitetdə kurs bitirib?

- Doktor Alacaqanad.

- Kimi gəbərmiş məxluq adlandırmaq olar?

- Qüllədən düşən adamı.

- Haradan borca pul götürmək olar?..

Oğul başını yuxarı qaldırıb fikrə getdi.

- , oğlum, bilmirsən? Deməli, sən hələ müstəqil həyat yaşamağa yararlı deyilsən. Gəl daha bir ay da mənim qəyyumluğumda qal. Bir aydan sonra səni yenidən imtahandan keçirəcəyəm.

 

Anton Çexov

 

Tərcümə: Ağaddin BABAYEV

 

Ədəbiyyat qəzeti.- 2022.- 19 noyabr.- S.19.