Okassen və Nikolett

XIII əsr fransız cəngavər romanı

1

Yaxına gəlsin görək,

Kim istəyir eşitmək

Okassen və Nikolett

Haqqında hekayəni.

Nağıl edim, diqqətlə

Dinləsinlər qoy məni.

Ki, həmin cavan oğlan

Necə olub müztərib?

Bir cüt aydın göz üçün

Qəhrəmanlıq göstərib?

Maraqlıdır hekayəm,

Dilimsə baldan şirin.

Qüvvət verər qoluna

Çarəsiz xəstələrin

Məni dinləyənlərə

Sevinclər bəxş edərəm

Qüssə tamam qeyb olar

Bilməzsiniz nədir qəm.

2

Deyirlər, danışırlar, nağıl edirlər ki:

Valensiya qrafı Buqar Boker qrafı Qarenlə qanlı və qəddar müharibə aparırdı və elə bir gün olmurdu ki, o, yüzlərlə cəngavər, on minlərlə süvari və piyada əsgərdən ibarət ordusu ilə şəhərin qala divarlarının, qapısının və istehkamlarının müdafiəsində dayanmasın. Bununla bərabər o, qraf Qarenin ölkəsini yandırır, torpaqlarını yararsız hala salır və adamlarını öldürürdü.

Boker qrafı Qaren qoca və zəif idi, onun dövranı keçmişdi. Onun bircə oğlundan başqa varisi yox idi, nə başqa oğlanları vardı, nə də qızları. İndi onun oğlunu təsvir edəcəyəm.

Qrafın oğlunun adı Okassen idi. O yaraşıqlı, hündür boylu oğlan idi; əlləri, ayaqları və bədəni mütənasib idi. Açıq sarı və qıvrım saçları, aydın və şən gözləri, mehriban siması, düz və nazik burnu vardı. Elə yaxşı oğlan idi ki, bircə dənə də pis xasiyyəti yox idi, ancaq yaxşı xüsusiyyətlərə malik idi.

Amma o, hər şeyə qalib gələn sevgi hissinə mübtəla olmuşdu, cəngavərlik etmək, silah götürüb turnirlərə getmək, xoşuna gəlməyən işlərlə məşğul olmaq istəmirdi. Atası və anası ona dedi:

- Oğul, yaraq-yasaq götür, ata min, torpaqlarını qoru və tabeliyində olanlara kömək et. Onlar səni yanlarında görsələr, onda öz canlarını, mallarını və bizim torpaqlarımızı daha yaxşı qoruyacaqlar.

- Ata, - Okassen cavab verdi, - siz nə danışırsınız? Əgər cəngavər olsam, ata minib döyüşlərə girsəm, düşmənləri öldürsəm və onların zərbələrindən yayınsam, qoy onda tanrı mənim arzuladıqlarımı mənə verməsin, siz də mənim bu qədər sevdiyim incə rəfiqəm Nikoletti mənə verməyəsiniz.

- Oğlum, - atası dedi, - bəsdir Nikolett haqqında fikirləşdin. O axı yad ölkədən gətirilmiş əsirdir, onu bizim şəhərin vikontu bədəvilərdən alıb gətirib. Burada onu xaç suyuna saldırıb və övladı kimi tərbiyə edib. İndi onu halal çörəyini qazanan birinə verəcək. Ondan əlini çək. Sənin üçünsə kral və ya qraf qızı alım. Fransada elə vacib adam yoxdur ki, sən onun qızını istəyəsən, o da verməsin.

- Yox, ata! Dünyanın hansı şərəfidir ki, mənim incə rəfiqəm Nikolett ona layiq olmasın? Əgər o Konstantinopolun və ya Almaniyanın imperatriçası da olsaydı, bu onun yüksək keyfiyyətləri üçün əskik qalardı.

3

Burada oxunur:

Okassen mənsəblidir,

Boker qəsridir evi.

Amma bu əngəl deyil,

O, Nikoletti sevir.

Nikolettsiz bu dünya

Yaman gəlir dar ona,

Başına ağıl qoyur

Çarəsiz ata-ana:

"Oğlum, o qız əsirdir,

Kölə kimi alınıb.

Sənə tay olanı tap,

Əsir qız sənə qalıb?

Gərək mənsəbli olsun

Arvadın da sənintək".

"Yox, ana, ürəyimdə

Təkcə onadır istək.

Ürəyim tapmaz aram

Eşitməsə səsini.

Nikoletti sevirəm,

Neynirəm özgəsini?"

4

Deyirlər, danışırlar, nağıl edirlər ki:

Boker qrafı Qaren Nikolettin sevgisini Okassenin ürəyindən çıxara bilmədiyini görəndə şəhərə, vassalı olan vikontun yanına gedib ona belə dedi:

- Cənab vikont, xaç qızınız Nikoletti buradan aparın. Görüm elə onu bizim ölkəmizə gətirdiyiniz torpaqlar lənətə gəlsin! Axı mən ona görə oğlum Okasseni itirirəm; o cəngavərlik etmək, borcunu yerinə yetirmək istəmir. Bilin ki, o qız mənim əlimdə olsaydı, onu ocaqda yandırardım, elə siz özünüz də məndən ehtiyatınızı saxlamalısınız.

- Cənab, - vikont dedi, - oğlunuzun gəlib qızla söhbət etməyi heç mənim də xoşuma gəlmir. Mən axı onu öz pulumla almışam, xaç suyuna saldırmışam, xaç qızım kimi böyüdüb tərbiyə vermişəm. İndi də onu halal çörəyini qazanan bir oğlana vermək niyyətindəyəm. Burada oğlunuz Okassenlik heç nə yoxdur. Amma əgər sizin istəyiniz belədirsə, onda qızı elə bir ölkəyə göndərərəm ki, oğlunuz bir də heç vaxt onu görməz.

- Mən sözümü dedim! - Qraf Qaren dedi. - Yoxsa sizinçün pis olacaq!

Onlar ayrıldılar.

Bu vikont çox vacib adam idi, onun görkəmli sarayı, sarayın arxasında isə bağı var idi.

O, Nikoletti ən üst mərtəbədəki otağa salmağı, tək qalmasın deyə yanına bir qarı göndərməyi, çörək, ət, şərab və başqa vacib şeyləri verməyi əmr etdi.

Sonra qapını möhürlətdirdi ki, heç kim nə içəri girsin, nə də bayıra çıxsın. Otaqda bircə dənə balaca nəfəslik vardı ki, oradan təmiz hava gəlirdi.

5

Burada oxuyurlar:

Əsir qalıb Nikolett

Bapbalaca hücrədə.

Darıxır, qüssə çəkir

Həm gündüz, həm gecə də.

Dalğa-dalğa saçları,

Qələm kimi qaşları,

Mütənasib bədəni

Heyran edir görəni.

Nəfəslikdə dayanır,

Bağa tərəf boylanır.

Görür açıb qızılgül,

Onu vəsf edir bülbül.

Dərindən ah çəkir qız,

Deyir: "Qalmışam yalqız...

Okassenin həsrəti

Ürəyimi göynədir.

Onu sevmişəm deyə

Salınmışam türməyə.

Qəlbim sıxılır yaman

Qaçım gərək buradan".

6

Deyirlər, danışırlar, nağıl edirlər ki:

Bildiyiniz kimi, Nikoletti sarayın ən yuxarıdakı hücrəsinə salıb bağlamışdılar. Hər yerə xəbər yayıldı ki, o yoxa çıxıb. Bəziləri fikirləşdi ki, o başqa ölkələrə qaçıb, bəziləri isə deyirdi ki, onu qraf Qarenin əmriylə öldürüblər.

Ola bilər bu xəbər kimisə sevindirmişdi, ancaq Okassen dərd içindəydi.

O şəhərə gedib vikontdan soruşdu:

- Cənab vikont, dünyada hamıdan çox sevdiyim əziz rəfiqəm Nikolettin başına nə oyun açmısınız? Siz onu məndən almısınız, oğurlamısınız! Bilin ki, əgər mən qüssədən ölsəm, sizdən qisas alacaqlar və bu çox ədalətli olacaq. Axı mənim ölümümə dünyada hamıdan çox sevdiyim insandan ayırmaqla məhz siz səbəb olmusunuz.

- Cənab, - vikont dedi, - bəsdirin görək. Nikolett əsir idi, öz pulumla bədəvilərdən alıb yad ölkədən gətirmişdim. Onu böyütmüşəm, yedizdirmişəm, tərbiyə vermişəm, xaç suyuna saldırmışam, indi də halal yolla onun üçün çörəkpulu qazanan birinə verəcəyəm. Burada sizlik heç nə yoxdur. Sizsə gedin kral, ya da qraf qızı alın. Həm də ki, Nikoletti oynaşınız eləsəniz, nə qazanacaqsınız? Həm bu dünyada biabır olacaqsınız, həm də o dünyada cəhənnəmə düşəcəksiniz. Çünki bu əməldən sonra çətin ki, cənnət üzü görəsiniz.

- Cənnətdə nə işim var? Mən heç ora getmək istəmirəm. Mənə ancaq sevgilim, əziz, incə Nikolettim lazımdır. Axı cənnətə ancaq sizə deyəcəyim adamlar gedir. Ora ancaq qoca keşişlər, bütün günü kilsə qapılarında sülənən dilənçilər, ayağı yalın, əyni cırıq sərsərilər, aclıqdan, susuzluqdan, soyuqdan və başqa məhrumiyyətdən ölənlər gedir. Onların hamısı cənnətə gedir, mən onlarla neyləyəcəyəm? Mən cəhənnəmə getmək istəyirəm, çünki ora alimlər və turnirlədə ölən cəngavərlər düşür. Mən də onlarla bir yerdə olmaq istəyirəm. Ərindən başqa iki-üç oynaşı olan xanımlar da ora gedir; qızıl, gümüş və məxmər parçalar da ora gedir; musiqiçilər, janqlyorlar və krallar da ora gedir. Mən də onlarla olmaq istəyirəm, ancaq Nikolett də mənim yanımda olsun.

- Nahaq yerə özünüzü yorursunuz, - vikont dedi. - Bir də heç vaxt onu görməyəcəksiniz. Əgər siz onunla danışsaydınız və atanız bundan xəbər tutsaydı, onu da yandırardı, məni də. Elə sizinçün də yaxşı olmazdı.

- Mənim üçün ağırdır! - Okassen kədərlə vikontdan ayrıldı.

(Davamı olacaq)

Tərcümə etdi: Həmid PİRİYEV

Ədəbiyyat qəzeti.- 2026.- 6 mart, №8.- S.5.