Bu dünyanın qəmli qızı

Əsəd Cahangirin Aləmzər Sadıqqızı üçün yazdığı "Bu dünyanın qəmli qızı" şeirinə

Aləmzər Sadıqqızı sadəcə yaradıcı bir şəxsiyyət deyil, həm də cizgilərində itirilmiş, əlçatmaz olanlar üçün ağrı və həsrət əks etdirən faciəli bir şəxsiyyətdir. O, "bu dünyanın qəmli qızı" kimi yaşadığı dövrə və cəmiyyətə xas olan bütün mürəkkəblikləri və ziddiyyətləri özündə cəmləmişdir.

Aləmzər Sadıqqızı adət-ənənələrin və mənəvi təcrübələrin onun dünyanı qavramasına əhəmiyyətli təsir göstərdiyi bir mühitdə doğulub böyümüşdür. Dövrünün bir çox qadınları kimi, o da mədəni məhdudiyyətlərlə üzləşdi, lakin onun şeirləri azadlıq, daxili azadlıq, özünü bu zahiri və daxili maneələr arasında tapmaq arzusu ilə doludur. Poeziyanın köməyi ilə o, təkcə şəxsi təcrübələrini deyil, həm də zaman və mədəni sərhədlərdən kənarda qalan ən dərin, universal insan duyğularını ifadə etdi.

Aləmzər Sadıqqızının şeirlərində çox vaxt tənhalıq, məna axtarışı, dərketmə mövzuları keçir. Onun yaradıcılıq irsi sadəcə sözlər toplusu deyil, ağrı və həyatın qaçılmazlığına boyun əymə fəlsəfəsinin təcəssümüdür. O, məyusluqlar, itkilər və təəssüflərlə dolu bir dünyada öz yerinizi tapmağın nə qədər çətin olduğundan yazır. Ancaq bütün bu kədərlərə baxmayaraq, onun şeirləri dərin həssaslıq və gözəlliklə doludur. Şairə qaranlıq mövzulardan qaçmır, ancaq üfüqdə güclə görünsə də, sanki onlarda işıq axtarır.

Onun yaradıcılığının səciyyəvi cəhətlərindən biri də gözəlliyi və faciəni eyni zamanda görmək bacarığıdır. Aləmzər Sadıqqızının şeirlərində onun təbiət obrazları, insan münasibətləri, tarixi yaddaş vasitəsilə təsvir etdiyi reallığın kövrəkliyinə rast gəlmək olar. Onun poeziyası tez-tez məhəbbət və itkinin bir-birinə qarışdığı və şəxsi təcrübədən daha çox şey təşkil etdiyi anları ehtiva edir. Bu, kollektiv ağrıdır, kökünü, kimliyini itirmiş xalqın ağrısıdır.

Onu da qeyd etmək yerinə düşər ki, onun əsərləri təkcə şəxsi iztirablarla bağlı deyil, həm də daha çox qlobal mövzulardadır. Şairə öz dövrünün hadisələrini - müharibələri, sosial dəyişiklikləri, tarixi faciələri yaşayıb və yaradıcılığı bu hadisələrə bir növ cavab olub. Onun şeirlərində unudulmuş və ya eşidilməyənlərin səsi var və o, onlara varlıq haqqını qaytarmağa çalışır.

Aləmzər Sadıqqızı şeirlərində təkcə "dünyanın qəmli qızı" deyil, həm də onun əzmkar tədqiqatçısı kimi görünür. Bu məna ondan qaçsa da, onu açmağa, mənasını anlamağa çalışır. Dediyi hər söz, heç vaxt tapılmayan cavab axtarışında bir addımdır. Amma vacib olan bu axtarış, cavab istəyidir.

Şairə əzab və iztirab vasitəsilə həyatın ən mürəkkəb təzahürlərində necə dərk edilməsinin nümunəsidir. Onun işi aktual və vacib olaraq qalır, çünki o, insan təcrübəsinin mürəkkəb dünyasını açır və bütün çətinliklərə baxmayaraq, hiss etmək və axtarmaq qabiliyyətimiz həyatımızın ən vacib hissəsi olaraq qaldığını dərk etməyə imkan verir.

Aləmzər Sadıqqızı sadəcə bir ad deyil, bu, şəxsi faciələrin insan taleyinin böyük mənzərəsinin bir hissəsinə çevrilməsinin simvoludur. Onun şeirləri təkcə onun şəxsi dərdini deyil, həm də hər birimizin paylaşdığı ümumbəşəri, ümumi iztirabları ifadə edir. O, sadəcə bir şairə deyil, dünyamızda səslənməyə davam edən, səmimiyyətin, hisslərin və məna axtarışının vacibliyini xatırladan bir səs olaraq qalır.

Şəfahət ŞƏFİ

Ədəbiyyat qəzeti.- 2026.- 30 yanvar, №4.- S.17.