Yaxın Şərqdə gərginlik fonunda Zəngəzur dəhlizi Avrasiyanın strateji nəqliyyat marşrutlarından birinə çevrilə bilər

Yaxın Şərq regionunda son dövrlərdə müşahidə olunan geosiyasi gərginlik və davam edən münaqişələr beynəlxalq ticarət, enerji və nəqliyyat marşrutlarının təhlükəsizliyi məsələsini yenidən qlobal gündəliyin ön sırasına çıxarıb. Bu şəraitdə regionlararası iqtisadi əlaqələrin davamlılığını təmin edən alternativ nəqliyyat dəhlizlərinin əhəmiyyəti daha da artır. Belə layihələr arasında xüsusi yer tutan Zəngəzur dəhlizi yalnız Cənubi Qafqaz üçün deyil, bütövlükdə Avrasiya məkanında formalaşan yeni logistika xəritəsi baxımından mühüm strateji əhəmiyyət kəsb edir.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Kocaeli Heydər Əliyev Mədəniyyət Mərkəzinin idarə heyətinin üzvü, türkiyəli siyasi ekspert Mehmet Seven bildirib.

Onun sözlərinə görə, Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr və regional qarşıdurmalar bir daha göstərir ki, beynəlxalq ticarət marşrutlarının şaxələndirilməsi və təhlükəsiz logistika xətlərinin formalaşdırılması qlobal iqtisadi sistem üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Mövcud geosiyasi reallıqlar fonunda Cənubi Qafqaz regionu Avropa ilə Asiya arasında etibarlı tranzit mərkəzlərindən birinə çevrilmək potensialına malikdir.

“Bu kontekstdə Zəngəzur dəhlizinin açılması region ölkələri arasında iqtisadi inteqrasiyanın genişlənməsinə və nəqliyyat əlaqələrinin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verə bilər. Layihə ilk növbədə Azərbaycan ilə Türkiyə arasında birbaşa quru əlaqənin təmin olunmasına imkan yaradacaq ki, bu da iki qardaş ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın daha da güclənməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu dəhlizin reallaşması yalnız iki ölkə arasında əlaqələrin inkişafı ilə məhdudlaşmır. Zəngəzur dəhlizi həm də Türk dünyası ölkələri arasında nəqliyyat və logistika əlaqələrinin genişlənməsinə, ticarət dövriyyəsinin artmasına və regional iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşməsinə mühüm töhfə verə bilər. Bu marşrut Orta Asiya ölkələrini Cənubi Qafqaz vasitəsilə Anadolu və Avropa bazarları ilə birləşdirən mühüm tranzit xəttinə çevrilmək potensialına malikdir”, - deyə Mehmet Seven vurğulayıb.

Mehmet Sevenin fikrincə, Zəngəzur dəhlizi Avrasiya məkanında formalaşan yeni iqtisadi və nəqliyyat sisteminin vacib elementlərindən biri ola bilər. Bu layihə yükdaşımaların daha qısa və səmərəli marşrutlar vasitəsilə həyata keçirilməsinə imkan verərək beynəlxalq ticarətin inkişafına da müsbət təsir göstərə bilər. Eyni zamanda, region dövlətlərinin logistika imkanlarının genişlənməsi iqtisadi artımı sürətləndirə və yeni investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi üçün əlverişli şərait yarada bilər.

Ekspert vurğulayıb ki, nəqliyyat və kommunikasiya layihələri yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və strateji əhəmiyyətə malikdir. Belə layihələr region dövlətləri arasında qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə, əməkdaşlığın genişlənməsinə və sabitliyin təmin olunmasına töhfə verir.

“Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizi regionda uzunmüddətli sülh və inkişaf üçün yeni imkanlar yarada biləcək mühüm təşəbbüslərdən biri kimi qiymətləndirilir. Hazırkı mürəkkəb beynəlxalq şəraitdə alternativ və təhlükəsiz nəqliyyat marşrutlarının formalaşdırılması xüsusilə vacibdir. Zəngəzur dəhlizi bu baxımdan Avropa ilə Asiya arasında yeni logistika körpüsü rolunu oynaya bilər və beynəlxalq ticarət marşrutlarının şaxələndirilməsinə ciddi töhfə verə bilər”,-deyə o bildirib.

Mehmet Seven qeyd edib ki, bu layihənin həyata keçirilməsi Cənubi Qafqaz regionunun geoiqtisadi əhəmiyyətini daha da artıracaq. Onun fikrincə, Zəngəzur dəhlizi yaxın illərdə regionu qlobal nəqliyyat və logistika şəbəkəsinin mühüm tranzit mərkəzlərindən birinə çevirə və Avrasiya məkanında yeni iqtisadi əməkdaşlıq imkanlarının formalaşmasına təkan verə bilər.

Hərbi And .- 2026.- 13 mart (№10).- S.11.