Rasim İsmayılovun gündəliyindən

 

13 iyul kinooperator kinorejissor Rasim İsmayılovun (1936-2004) doğum günüdür. Rasim İsmayılovla bağlı materiallarımızı (gündəliyindən sətirlər, həyatı yaradıcılığı barədə məqalələr, digər materiallar s.) bu sayımızdan etibarən ardıcıl olaraq təqdim edirik. İlk olaraq rejissorun gündəliyində Şir evdən getdi Mən sizi dünyalar qədər sevirdim filmləri barədə etdiyi qeydləri çap edirik. Xatırladaq ki, R.İsmayılov bir çox məşhur filmlərimizin operatoru əsasən uşaq filmləri çəkən rejissorlarımızdan olub.

 

Şir evdən getdi

 

Məncə, studiyamızın bütün kinematoqrafçılarından ən çox mən dördayaqlı artistlərlə işləmişəm. Mənim qəhrəmanlarım - ayılar, atlar, öküzlər, uzunqulaqlar, itlər, meymunlar, tutuquşular, leyləklər, ilanlar olub. İlk rejissor işim olan Şir evdən getdi filmində şirlər fillərlə işləmişəm.

Lev Bərbərov öz şirinin xaltasından tutaraq kinostudiyada peyda olanda dəhlizlər o dəqiqə boşalırdı. II Kinq əsl şah idi. Qüvvətli pəncələr, qıvraq, əzələli bədən, iti baxışlar... Bir dəfə mürəkkəb çəkiliş gününün sonunda biz Kinqlə eyni stol arxasında oturduq: aramızdakı məsafə o qədər az idi ki, pəncəsini uzatsa, mənə çatardı. Bizim boşqablarımızdakı bifştekslər Kinqin bifşteksindən iyirmi dəfə balaca idi. Biz zəhmli qonşumuzun diqqətini cəlb etməmək üçün öz payımızı tələsə-tələsə yeyib qurtardıq.

Mərkəzi televiziyada ümumittifaq premyerası. Həyəcandan dişlərim bir-birinə dəyir. Kinematoqrafçıların ancaq yuxularında gördükləri auditoriya - yüz əlli milyon tamaşaçı. Evdə dostlarım televizorun qarşısına yığışıblar. Başlanğıc melodiya səslənir. Filmin adı peyda olur: Şir evdən getdi. Qırılır. Filmin yaradıcılarının adı yazılmış titrlər itir. baş verir? Gecə Moskvaya zəng edirəm. Sən demə, filmi efirə buraxan redaktoru titrlər təşvişə salıb - Begemot - Məmmədov. Həmin vaxt SSRİ televiziyasına Begemot ayamalı Ənvər Məmmədov başçılıq edirdi. Redaktor güman edir ki, rəhbərlik bu filmin onun haqqında olduğunu fikirləşər. Bir sözlə, ay zəmanə!

 

Mən sizi dünyalar qədər sevirdim

 

1986-cı ildə Novorossiysk sularında Admiral Naximov gəmisi batmışdı. Axşam imiş. Heç nədən şübhələnməyən sərnişinlər əylənirmişlər: gecə çimməyin həvəskarları hovuzun başına toplaşıblarmış, musiqi salonunda diskoteka qızışıbmış. Ağzına qədər dolu kinozalda isə ekranlara yenicə çıxmış optimist başlıqlı Mən sizi dünyalar qədər sevirdim filmi gedirmiş. Adətən bizim ziyafətlərdə bütün əsas sağlıqlar sağlamlıqla bağlı olur. Amma Çörçil hesab edirdi ki, əsas olan sağlamlıq yox, bəxtdir. Çünki Titanik hamı sağlam idi. Admiral Naximovda da hamı sağlam idi. Elə Həzi Aslanovun özü həyatdan gedəndə sağlamlığının, istedadının, gücünün zirvəsində idi. Mən sizi dünyalar qədər sevirdim - şanlı general bu sözləri həlak olduğu döyüşdən iki saat əvvəl həyat yoldaşına yazmışdı. Admiral Naximov gəmisi batan vaxt bu sözləri indi o, film vasitəsilə sanki sərnişinlər üçün təkrarlayırdı. Görəsən, həmin dəhşətli anlarda onlar öz yaxınları haqqında fikirləşirdilərmi? Bu situasiyada mistik isə var.

 

 

İntiqam Hacılı

 

Mədəniyyət.- 2009.- 1 iyul.- S. 10.