İstifadəyə verilən yer təki sahələrinin və onlarla əlaqədar işlərin

dövlət qeydiyyatı və dövlət uçotunun aparılması

Qaydaları

I. Ümumİ müddəalar

1.1. Bu Qaydalar «Yerin təki haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununa və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin «Yerin təki haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə» 1998-ci il 27 aprel tarixli 701 nömrəli Fərmanına müvafiq olaraq hazırlanmışdır və yerin təkinin geoloji öyrənilməsi, faydalı qazıntıların çıxarılması, eləcə də onların çıxarılması ilə əlaqədar olmayan yer təki sahələrinin və müvafiq işlərin dövlət qeydiyyatının və dövlət uçotunun aparılmasının vahid sistemini müəyyən edir.

1.2. Bu Qaydaların icrası mülkiyyət və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq bütün yer təki istifadəçiləri üçün məcburidir.

1.3. «Yerin təki haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 27-ci maddəsinə uyğun olaraq dövlət qeydiyyatı olmadan yerin təkindən istifadə ilə əlaqədar işlərin aparılması qadağandır.

II. İstİfadəyə verİlən yer təkİ sahələrİnİn və onlarla əlaqədar İşlərİn dövlət qeydİyyatı və dövlət uçotunun məqsədİ [13]

2.1. İstifadəyə verilən yer təki sahələrinin və onlarla əlaqədar işlərin dövlət qeydiyyatı və dövlət uçotu aşağıdakı məqsədlərlə həyata keçirilir:

Azərbaycan Respublikasının ərazisinin, o cümlədən Xəzər dənizinin (gölünün) ona mənsub olan bölməsinin geoloji öyrənilməsinin xarakterinin və səviyyəsinin əks etdirilməsi üçün;

yerin təkinin geoloji öyrənilməsinə dair işlərdə paralelizm hallarına yol verilməməsi üçün;

yer təkinin dövlət fondundan istifadənin vəziyyətinin müəyyən edilməsi üçün;

işlərin gələcək istiqamətlərinin seçilməsi, yerin təkindən istifadəyə görə xüsusi razılığın (lisenziyanın) və ya icazənin verilməsinin əsaslandırılması, eləcə də yerin təkindən istifadə ilə əlaqədar işlərin planlaşdırılması və operativ idarə edilməsi məqsədi ilə informasiya bazasının yaradılması üçün. [14]

2.2. Yerin təkinin geoloji öyrənilməsi, faydalı qazıntıların çıxarılması, eləcə də onların çıxarılması ilə əlaqədar olmayan məqsədlər üçün verilən yer təki sahələrinin və onlarla əlaqədar işlərin dövlət qeydiyyatını və dövlət uçotunu Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi həyata keçirir. [15]

III. Dövlət qeydİyyatı

3.1. Dövlət qeydiyyatına aşağıdakı işlər alınır:

3.1.1. geoloji-planaalma, geofiziki, geokimyəvi, hidrogeoloji, mühəndis-geoloji və kompleks geoekoloji və məxsusi işlər, aero- və kosmogeoloji, təcrübi-metodik, axtarış, geoloji-kəşfiyyat işləri (faydalı qazıntı yataqlarının, o cümlədən yeraltı suların ilkin kəşfiyyatı, dəqiq kəşfiyyatı və kəşfiyyatardı), eləcə də kondisiyaların, dövlət standartlarının dəyişməsi ilə əlaqədar mineral-xammal ehtiyatlarının yenidən hesablanmasına dair işlər, neft və qazın yeraltı anbarlarının yaradılması ilə əlaqədar tədqiqatlar;

3.1.2. neft və təbii qaza axtarış və kəşfiyyat quyuları, eləcə də istinad və parametrik buruq quyularının qazılması;

3.1.3. struktur, dərin və çox dərin quyuların, eləcə də maye sənaye tullantıların vurulması üçün quyuların qazılması, yeraltı sulara istismar buruq quyularının qazılması;

3.1.4. geoloji-planaalma, hidrogeoloji, geofiziki, geokimyəvi, mühəndis-geoloji materialların, axtarış və geoloji-kəşfiyyat işlərinin nəticələrinin təhlili və ümumiləşdirilməsi;

3.1.5. geologiyanın bütün sahələrinə (hidrogeologiya, mühəndis geologiyası, geomorfologiya, geofizika və s.) dair elmi-tədqiqat, tematik və metodik işlər, o cümlədən geoloji və geoloji-iqtisadi icmalların tərtib edilməsi; faydalı qazıntı yataqları və təzahürlərinin dövlət kadastrının və yeraltı suların kadastrının tərtib edilməsi; faydalı qazıntı yataqları kondisiyalarının, geoloji-iqtisadi qiymətləndirilməsinin və bu yataqların kompleks mənimsənilməsi ilə əlaqədar işlər, geoloji, geofiziki və geokimyəvi tədqiqatların mütərəqqi texnologiyalarının hazırlanması, eləcə də faydalı qazıntıların yerləşməsi qanunauyğunluqlarının tədqiqatı;

3.1.6. sənaye, hidrotexniki, mülki, yeraltı və digər qurğuların layihələndirilməsi və tikintisi ilə əlaqədar layihə, araşdırma və digər təşkilatların mühəndis-geoloji işləri;

3.1.7. dəmir və şose yollarının, qaz və neft kəmərlərinin, suötürücülərinin layihələndirilməsi və tikintisi ilə əlaqədar mühəndis-geoloji araşdırmalar, eləcə də uzunluğundan asılı olmayaraq metropoliten, magistral kanal, nəqliyyat tunelləri, iri və unikal körpülərin tikintisi üçün aparılan araşdırmalar;

3.1.8. bilavasitə yerin təkindən geoloji cəhətdən öyrənilməsi ilə əlaqədar topoqrafik-geodezik, o cümlədən fotoqrammetrik və markşeyder işləri, geoloji tərkibli məcmu və icmal xəritələrin tərtib edilməsinə dair işlər, nəşr üçün xəritələrin müəllif orijinalların tərtibatı daxil olmaqla;

3.1.9. yerin təki haqqında informasiyanın toplanması, təhlili və axtarışı üçün riyazi proqram və sistemlərin yaradılması və tətbiqi sahəsində metodik işləmələr;

3.1.10. faydalı qazıntıların çıxarılması, eləcə də faydalı qazıntıların çıxarılması ilə əlaqədar olmayan məqsədlər üçün istifadəyə verilmiş yer təki sahələri və onlarla əlaqədar aparılan işlər.

3.2. İstifadəyə verilən yer təki sahələri və onlarla əlaqədar işlərin qeydiyyatı zamanı hər bir işə dövlət qeydiyyat nömrəsi verilir.

3.3. Əsas qeydiyyat sənədi İstifadəyə Verilən Yer Təki Sahələrinin və Onlarla Əlaqədar İşlərin Siyahısıdır (bundan sonra—Siyahı).

3.4. Siyahı iş icraçısı tərəfindən 3-QK forması (və yaxud geoloji-kəşfiyyat işlərinin obyektlər üzrə planı) üzrə tərtib edilərək Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə təqdim edilir. [16]

3.5. Dövlət qeydiyyat nömrəsi verilmiş yerin təkinin geoloji öyrənilməsinə dair işlər üzrə obyektlərin siyahısı (obyektlər üzrə plan), eləcə də yerin təkindən istifadəyə görə verilən xüsusi razılıq (lisenziya) və ya icazə müvafiq banklar tərəfindən bu işlərin maliyyələşdirilməsinin açılmasına hüquq verən qeydiyyat sənədləridir. [17]

Dövlət qeydiyyatından keçməyən işlərin maliyyələşdirilməsinə yol verilmir.

3.6. Yerin təkinin geoloji öyrənilməsinə dair obyektlərin Siyahısı (obyektlər üzrə plan) hər il üçün ayrıca açılan dövlət qeydiyyatı reyestrinə salınır.

3.7. Qeydiyyat nömrəsi aşağıdakı rəqəmlər yığımından ibarətdir:

işlərin aparılmasına başlanan ilin axırıncı iki rəqəmi, reyestr üzrə (hər il birinci nömrədən başlanmaqla) qeydiyyat sənədinin sıra nömrəsi və Siyahı üzrə (obyektlər üzrə plan) işin sıra nömrəsi.

3.8. Dövlət qeydiyyatı üçün zəruri olan materiallar (sənədlər) işlərin başlanmasınadək təqdim edilir və il ərzində qüvvədə qalır. Bir ildən artıq müddət üçün nəzərdə tutulan işlər, ikinci il üçün yeni obyektlərlə birlikdə əvvəlki dövlət qeydiyyat nömrəsi göstərilməklə Siyahıya (obyektlər üzrə plana) salınmalıdır. İcazənin qeydiyyat nömrəsi onun qüvvədə olduğu bütün müddətdə etibarlıdır. Əgər aparılacaq işin dövlət qeydiyyatından sonra onun tapşırığında və ya sahəsində dəyişiklik baş verərsə, icraçı bu işi yenidən dövlət qeydiyyatına təqdim etməlidir və bu zaman həmin işə yeni dövlət qeydiyyat nömrəsi verilir. [18]

3.9. Aşağıdakı işlər dövlət qeydiyyatına alınmır:

3.9.1. dağ-mədən ayırması hüdudları daxilində faydalı qazıntı yataqlarının istismarı prosesində həyata keçirilən geoloji-kəşfiyyat işləri (istismar kəşfiyyatı);

3.9.2. məxsusi siyahı üzrə təşkilatlar tərəfindən aparılan xüsusi geoloji və digər işlər, eləcə də Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi üçün aparılan işlər;

3.9.3. xəritəçəkmə müəssisələrində həyata keçirilən müxtəlif miqyaslı geoloji, hidrogeoloji, mühəndis-geoloji, proqnoz, metallogenik, geofiziki və geoloji məzmunlu digər məxsusi xəritələrin və onlara izahedici qeydlərin nəşrə hazırlanması (nəşriyyat orijinalların tərtib edilməsi) və nəşri, eləcə də bilavasitə tədqiqatlarla əlaqədar olmayan topoqrafik-geodezik işlər;

3.9.4. geoloji-kəşfiyyat, geofiziki, hidrogeoloji avadanlıq və cihazların konstruksiyalaşdırılması, sınaqdan keçirilməsi və tətbiq edilməsinə dair işlər, avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemlərinin və onlarla bağlı geoloji materialların riyazi təhlili üçün proqram və alqoritmlərin texniki işləmələri;

3.9.5. normativ sorğu kitabçaları və təlimatların tərtib edilməsinə dair, eləcə də əməyin normalaşdırılması üzrə işlər;

3.9.6. yeraltı dağ qazmalarında aparılan qravimetrik işlər;

3.9.7. elmi tədqiqat, tematik, geoloji-planaalma, hidrogeoloji, geofiziki, geoloji-kəşfiyyat və yerin təkinin geoloji öyrənilməsi ilə əlaqədar digər işlərin layihələndirilməsi üzrə işlər;

3.10. Dövlət qeydiyyatı ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi aşağıdakıları həyata keçirir: [19]

dövlət qeydiyyatı üçün təqdim olunmuş sənədlərin düzgünlüyünü və dolğunluğunu yoxlayır;

nəzərdə tutulan işlərin öyrənilmə kartoqramları, uçot və sorğu-informasiya materialları və eləcə də Siyahılar (obyektlər üzrə planlar) və ya ötən illərin reyestrləri ilə tutuşduraraq mümkün paralelizm hallarını müəyyən edir (bu zaman işlərin qeydiyyatı zamanı paralelizm hallarını aşkar etmək məqsədilə icraçı təşkilatlardan layihə tapşırıqları tələb oluna bilər);

keçən illərdə görülmüş işlərə dair geoloji hesabatların daxil olmasını yoxlayır (hesabatların sistematik şəkildə gecikdirilməsi hallarında qeydiyyatın rəsmiləşdirilməsi borcun tam ödənilməsinədək təxirə salına bilər);

paralelizm hallarının olmadığı təqdirdə, eləcə də keçən illərdə görülmüş işlərə dair hesabat materiallarının təhvil verilməsi şərtilə 10 gün ərzində obyektlərə dövlət qeydiyyat nömrələri verir, qeydiyyat sənədlərini rəsmiləşdirərək Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi rəhbərliyinin təsdiqinə təqdim edir; [20]

işlərin dövlət qeydiyyatına alınmadan aparılması hallarını aşkar etdikdə icraçı təşkilatdan bu işlərin dərhal dövlət qeydiyyatından keçməsini tələb edir.

3.11. Dövlət qeydiyyat sənədləri Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin sədri (o olmadıqda müavini) və Dövlət Geoloji İnformasiya Fondunun rəisi tərəfindən imzalanmaqla təsdiq edilir. [21]

3.12. Bu Qaydaların 3.10-cu bəndində göstərilən səbəblərə görə bu və ya digər işin qeydiyyatından imtina edildikdə Siyahıda (obyektlər üzrə planda) imtinanın səbəbi göstərilir.

3.13. Müqavilə işlərinin dövlət qeydiyyatı sifarişçi təşkilat göstərilməklə icraçı təşkilatın adına rəsmiləşdirilir.

3.14. Dövlət qeydiyyat sənədlərinin tərtib edilməsi, rəsmiləşdirilməsi, ümumiləşdirilməsi, saxlanması və onlardan istifadə qaydası bu Qaydalar nəzərə alınmaqla Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilmiş müvafiq təlimatla müəyyən edilir. [22]

IV. Dövlət uçotu

4.1. Dövlət qeydiyyatından keçmiş bütün iş növlərinin materialları (sənədləri) dövlət uçotuna alınır.

4.2. Uçota alınan əsas sənədlər aşağıdakılardır:

yer təkinin öyrənilməsinə dair tamamlanmış, konservasiya edilmiş geoloji, hidrogeoloji, mühəndis-geoloji, geofiziki, geoekoloji, geokimyəvi və məxsusi işlər üzrə hesabatlar;

yer təkinin geoloji öyrənilməsinə dair elmi-tədqiqat, tematik və təcrübi-metodik işlər üzrə hesabatlar;

planaalma, tematik və elmi tədqiqat işlərinin nəticələri əsasında tərtib edilən nəşr olunmuş geoloji məzmunlu xəritələr;

istifadəyə verilən yer təki sahələrinə dair sənədlər.

4.3. Dövlət Geoloji İnformasiya Fondu dövlət uçotu üzrə aşağıdakı funksiyaları həyata keçirir:

Azərbaycan Respublikası ərazisinin və Xəzər dənizinin (gölünün) Azərbaycan Respublikasına mənsub bölməsinin geoloji öyrənilməsi və istifadəsinin bütün növlərini və onların vəziyyətini səciyyələndirən uçot və sorğu-informasiya materiallarını tərtib edir;

hər il üçün yer təkinin öyrənilmə dərəcəsinə dair materialları hazırlayır.

4.4. Uçot və sorğu-informasiya materiallarına aşağıdakılar aiddir:

geoloji, hidrogeoloji, mühəndis-geoloji, geofiziki, geoekoloji, geokimyəvi və digər məxsusi öyrənilmənin uçot vərəqələri;

respublika ərazisinin geoloji, hidrogeoloji, mühəndis-geoloji, geofiziki, geoekoloji, geokimyəvi və digər məxsusi öyrənilmənin, faydalı qazıntıların çıxarılması və onların çıxarılması ilə əlaqədar olmayan başqa məqsədlər üçün istifadəyə verilmiş yer təki sahələrinin 1:200000 miqyaslı kartoqramları;

regional geoloji-planaalma işlərinin, hidrogeoloji, mühəndis-geoloji və kompleks planaalmanın, sahəvi geo\353oji və məxsusi regional tədqiqatların 1:500000 miqyaslı operativ kartoqramları;

Azərbaycan Respublikası ərazisinin və Xəzər dənizinin (gölünün) Azərbaycan Respublikasına mənsub bölməsinin geoloji öyrənilməsinin 1:500000 miqyaslı məcmu kartoqramı;

öyrənilmənin növləri və miqyasları üzrə cədvəllər.

4.5. Geoloji öyrənilməyə və yerin təkinin istifadəsinə aid materialların inventar uçotu, onların mühafizəsi və istifadəsi rejimi, eləcə də uçot və sorğu-informasiya materiallarının hazırlanması və aparılması Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilən müvafiq təlimatlarla müəyyən edilir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2000-ci il 6 mart tarixli, 351 nömrəli Sərəncamı ilə

TƏSDİQ EDİLMİŞDİR

Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik toplusu.-2000.- 31 mart, № 3.- S.1124-1129.