|
АЗЯРБАЙЪАН РЕСПУБЛИКАСЫ МЯДЯНИЙЙЯТ ВЯ ТУРИЗМ НАЗИРЛИЙИ М.Ф.АХУНДОВ адына АЗЯРБАЙЪАН МИЛЛИ КИТАБХАНАСЫ
ХАЛГ ШАИРИ СЯМЯД ВУРЬУНУН АНАДАН ОЛМАСЫНЫН 100 ИЛЛИК ЙУБИЛЕЙИ
БАКЫ – 2006АЗЯРБАЙЪАН РЕСПУБЛИКАСЫ МЯДЯНИЙЙЯТ ВЯ ТУРИЗМ НАЗИРЛИЙИ
М.Ф.АХУНДОВ адына АЗЯРБАЙЪАН МИЛЛИ КИТАБХАНАСЫ
КИТАБХАНА СИЙАСЯТИ ВЯ МЕТОДИК РЯЩБЯРЛИК ШЮБЯСИ
Халг шаири Сямяд Вурьунун 100 иллик йубилейиня щяср олунмушдур
ХАЛГ ШАИРИ СЯМЯД ВУРЬУНУН АНАДАН ОЛМАСЫНЫН 100 ИЛЛИК ЙУБИЛЕЙИ
МЕТОДИК ВЯСАИТ
Республиканын кцтляви, ушаг ихтисаслашдырылмыш китабханалары, Мяркязляшдирилмиш Китабхана Системляри цчцн методик тювсийяляр
Мядяниййят вя Туризм Назирлийи няздиндя Координасийа Шурасынын 2006-ъи ил 21 ийун тарихли 2 нюмряли протоколу иля чапа тювсийя олунуб
БАКЫ – 2006
Тяртиб едянляр: Байрамов Дямир Ямращ оьлу, Китабхана сийасяти вя методик рящбярлик шюбясинин мцдири;
Гарайева Йеэаня Ялиф гызы, Ъ.Ъаббарлы адына Республика эянъляр китабханасынын ЕМС-нин мцдири;
Кюнцл Таьы гызы Сямядзадя, Ф.Кючярли адына Республика ушаг китабханасынын Елми методика шюбясинин баш китабханачысы.
Редактоларр: Ъадыгов Тащир Кючяри оьлу, Ъ.Ъаббарлы адына Республика Эянъляр Китабханасынын директору;
Гулийева Физуря Мцсейиб гызы, Ф.Кючярли адына Республика Ушаг Китабханасынын директору;
Алышова Наиля Ящяд гызы, Китабхана сийасяти вя методик рящбярлик шюбясинин апарыъы елми ишчиси;
Ряйчи: Мяммядов Фазил Щясянбала оьлу, Елми ишляр цзря директор мцавини, пед. елм. намизяди
Халг шаири Сямяд Вурьунун анадан олмасынын 100 иллик йубилейи: Методик вясаит /Тярт. ед. Дямир Байрамов; Йеэаня Гарайева; Кюнцл Сямядзадя; Ред., Тащир Садыгов, Фцзуря Гулийева, Наиля Алышова - Б., 2006.- 59 с.
© М.Ф.Ахундов адына Милли Китабхана, 2006
ЮН СЮЗ
Бу эцн ифтихар щисси иля демялийик ки. С.Вурьун Азярбайъан халгынын дцнйа мядяниййятиня бяхш етдийи юлмяз сяняткарлардандыр. Ел няьмякары юзцнц «аь эцнляр шаири», «елляр оьлу» адландырыр, гядим тарихя, мядяниййятя малик бир халгын ювлады олмаьы иля бюйцк гцрур дуйурду. Елин сюзлц-сющбятли, мяняви зянэинлийи ъошьун шаирин шерляриндя хцсуси бир илщамла тясвир вя тяряннцм олунур. Бцтцн варлыьы иля ел-обайа баьлы олан, «ганында чайларын ащянэи ахан», «щяр дастанында бцлбцлляр ютцшян» шаирин мяналы щяйаты, зянэин йарадыъылыьы вя эениш иътимаи фяалиййяти халга, Вятяня сядагятля хидмят етмяйин эюзял нцмунясидир. С.Вурьун Азярбайъан поезийасынын йарадыъыларындан бири кими шяряфли бир мювге тутур. Бу поезийанын байраьыны даим йцксякляря галдыран шаирин ясярляриндя Одлар йурдунун зянэин тябияти, фцсункар эюзялликляри, халгымызын кечмиши вя буэцнкц фираван эцзяраны юзцнцн бядии яксини тапыр. Мящз буна эюря, С.Вурьундан сющбят ачмаг – эцняшли Азярбайъандан, онун чохясрлик тарихиндян, ямяксевяр вя гящряман халгындан данышмаг демякдир. Хцсуси гейд етмяк лазымдыр ки, С.Вурьун йарадыъылыьы милли олдуьу гядяр, дя бейнялмилял характеря маликдир. Шаир заманын оьлу, халгын ювлады иди. О, мянсуб олдуьу халгын талейини башга халгларын талейиндян тяърид етмир, яксиня, халгымыза хас олан ян али кейфиййятляри тяряннцм етмяйи юз йарадыъылыьынын мянасы щесаб едирди. Мящз бу кейфиййятляря эюря шаирин шющряти планети эязиб долашырды. Азярбайъан поезийасынын йаранмасы вя инкишафы Сямяд Вурьунун ады иля гырылмаз теллярля баьлыдыр. Ийирминъи иллярин икинъи йарысындан йарадыъылыьа башлайан Сямяд Вурьун ядяби тянгидин, эениш охуъу кцтлясинин диггятини ъялб етмиш, йени йаранмагда олан Азярбайъан шеринин байрагдарларындан бири олмушдур. Ъями 50 бащар йашайан Сямяд Вурьун Азярбайъанын илк Халг шаири адына лайиг эюрцлмцш, она эюстярилян ел мящяббяти шаирин нцфузуну даща да артырмышдыр. Диггятя чатдырмаг лазымдыр ки, 2006-ъы илин март айында унудулмаз шаиримизин анадан олмасынын 100 или тамам олур. Биз бу йазы васитясиля китабханалара тювсийя едирик ки, бу эцндян башлайараг, шаирин йубилейи гаршысында рянэарянэ тядбирляр кечирсинляр вя ядяби иътимаиййяти щямин тядбирляря эениш ъялб етсинляр. Азярбайъанын илк Халг шаири Сямяд Вурьунун 100 иллик йубилейинин гейд олунмасы мцнасибятиля Азярбайъан Республикасы Президенти Илщам Ялийев Ъянаблары Сярянъам имзаламышдыр. Сярянъамда эюстярилир ки, Сямяд Вурьунун йарадыъылыьы ХХ яср Азярбайъан ядябиййаты тарихинин ян парлаг вя тякрарсыз сящифяляриндян бирини тяшкил едир. Мцасир Азярбайъан дилинин вя ядябиййатынын зянэинляшмясиндя бюйцк рол ойнамыш сяняткарын бядии ирси мядяниййятимизин инкишафында бцтювлцкдя йени мярщяля олмушдур. Бу мцщцм дювлят сянядиндя буна диггят йетирилир ки, Азярбайъан Милли Елмляр Академийасынын илк академикляриндян бири олан Сямяд Вурьунун эюркямли иътимаи-сийасы хадим кими дя хидмятляри мцстясна ящямиййят кясб едир. Буну да гейд едяк ки, Сярянъам «Азярбайъан» гязетинин 2006-ъы ил 7 феврал тарихли нюмрясиндя дяръ олунмушдур.
АЗЯРБАЙЪАНЫН ХАЛГ ШАИРИ СЯМЯД ВУРЬУН(Гыса биографик мялумат)
Сямяд Вурьун Йусиф оьлу Вякилов 1906-ъы ил мартын 21-дя Газах районунун Гырах Салащлы кяндиндя анадан олмуш вя ибтидаи тящсилини щямин кянддя алмышдыр. 1918-ъи илдя Сямяд Вурьунун аиляси Газах шящяриня кючмцш вя бурада о, Мцяллимляр Семинарийасына дахил олмушдур. Сямяд Вурьун 1924-ъц илдя Газах Педагожи техникумуну битирмиш вя 1929-ъу илядяк Газах, Губа районларында вя Эянъя шящяр мяктябляриндя муяллимлик етмишдир. О, бу иллярдя ядябиййатла чох марагланмыш вя бир сыра хырда шерляр йазмышдыр. Унудулмаз шаир юзцнцн илк шерлярини Азярбайъан пролетар йазычылары ъямиййяти Эянъя шюбясинин органы олан «Илк аддымлар» журналында, йерли гязетлярдя вя щабеля мяркязи мятбуатда чап етдирирди. Диггятя чатдырмаг лазымдыр ки, Азярбайъан халгынын ядяби вя мядяни яняняляриня йцксяк гиймят верян Сямяд Вурьун, щямин янянялярин мцтярягги ъящятлярини юз йарадыъылыьында щямишя инкишаф етдирмишдир. Сямяд Вурьун 1929-ъу илдя тящсилини давам етдирмяк цчцн Москва Дювлят Университетиня дахил олур. 1930-ъу илдя Сямяд Вурьунун «Шаирин анды» адлы илк шерляр китабы чапдан бурахылмышдыр. 1931-ъи илдя шаир Москвадан Бакыйа гайыдыб Азярбайъан Али Педагожи Институтунун аспирантурасына дахил олур. 1932-ъи илдя бюйцк шаирин «Фанар» адлы 2-ъи шерляр китабы ишыг цзц эюрцр. Хцсуси гейд етмяк лазымдыр ки, «Ядяби-бядии тяшкилатларын йенидян гурулмасы щаггында» ЦИК (б)П МК-нын 1932-ъи ил 23 апрел тарихли гярарындан сонра Сямяд Вурьунун йарадыъылыьында ъидди дюнцш йараныр. О, бу гярардан сонра «Памбыгчылар», «Рапорт» шерлярини, «Комсомол поемасы» вя «Юлцм кцрсцсц» поемаларыны щявясля гялямя алымышдыр. 1934-ъц илдя шаирин «Кюнцл дяфтяри» адлы шерляр китабы чапдан бурахылмышдыр. Щямин илдя Сямяд Вурьун Азярбайъан Совет Йазычылары Иттифагынын мясул катиби сечилмишдир. 1934-ъц илдя Сямяд Вурьун кечмиш ССРИ Йазычыларынын Биринъи гурултайында Азярбайъан йазычыларынын нцмайяндяси сифяти иля иштирак едир вя гурултайда ССРИ Йазычылары Иттифагынын Идаря Щейятиня цзв сечилир. 1935-ъи илдя Сямяд Вурьун ЗСФСР Мяркязи Иъраиййя Комитясинин цзвц сечилмишдир. О, бу илдя «Шерляр» адлы китабыны няшр етдирмишдир. Щямин китабда шаирин «Кянд сящяри», «Юлцм кцрсцсц», «Бащар», «А, кющлян атым» кими бир сыра йени поема вя шерляри дяръ олунмушдур. Сямяд Вурьун 1935-36-ъы иллярдя бюйцк рус шаири А.С.Пушкинин «Йевэени Онеэин» адлы мянзум поемасыны Азярбайъан дилиня тяръцмя едир. Йери эялмишкян дейяк ки, уьурлу тяръцмясиня эюря шаир Цмумиттифаг Пушкин Комитяси тяряфиндян «Пишкин медалы» иля тялтиф олунур. 1936-37-ъи иллярдя ися, о, бюйцк эцръц шаири Шота Руставелинин «Пялянэ дяриси эеймиш пящляван» поемасынын бир щиссясини Азярбайъан дилиня тяръцмя етмиш вя бу мцнасибятля Эцръцстан Мяркязи Иъраиййя Комитясинин «Фяхри Фярманы» иля мцкафатландырылмышдыр. Сямяд Вурьун щям дя эюркямли бир драматург кими танынмышдыр. Онун шерля йазылмыш вя 1938-ъи илдя тамашайа гойулмуш «Вагиф» адлы биринъи драм ясяри тез бир заманда халг арасында бюйцк шющрят газанмыш вя республиканын мядяни щяйатында бюйцк бир щадися олмушдур. Щямин пйесдя шаир бцтцн щяйатыны вя йарадыъылыьыны доьма халгына щяср едян вятянпярвяр шаир Вагифин цнцдцлмаз сурятини йаратмышдыр. Ясяр рус дилиня дя тяръцмя едилмиш вя тамашайа гойулмушдур. Бу пйеся эюря шаиря Икинъи дяряъяли Сталин мцкафаты Лауреаты ады верилмишдир. 1938-ъи илдя Сямяд Вурьун Азярбайъан ССР Али Советиня депутат сечилмишдир. 1939-ъу илдя Сямяд Вурьун, Азярбайъан халгынын сядагятли оьлу Ханлар Сяфярялийевин ингилаби фяалиййятиндян бящс едян «Ханлар» драмыны йазмышдыр. Буну да гейд едяк ки, щямин илдя шаирин «Азад илщам» адлы китабы да чапдан бурахылмышдыр. 1940-ъы илдян башлайараг Сямяд Вурьун Азярбайъанын бюйцк шаири Низами Эянъявинин «Лейли вя Мяънун» поемасыны Азярбайъан дилиня тяръцмя едир. Шаир 1941-ъи илдя «Фярщад вя Ширин» пйесини йазмыш вя 1942-ъи илдя бу пйеся эюря Сямяд Вурьуна икинъи дяфя Сталин мцкафаты лауреаты ады верилмишдир. 1942-ъи илдя Сямяд Вурьунун Бюйцк Вятян Мцщарибясиндян яввял вя мцщарибя илляриндя йаздыьы бир сыра антифашист шерляри «Сяадят уьрунда» ады иля айрыъа китаб шяклиндя няшр олунмушдур. Гейд етмяк лазымдыр ки, Сямяд Вурьун бядии йарадыъылыьындан башга, юз мягаля, мярузя вя чыхышлары иля Азярбайъан ядябиййатынын вя елминин инкишафына бюйцк гцввя сярф етмишдир. Бядии ядябиййатын инкишафындакы ролуна вя эениш сямяряли иътимаи фяалиййятляриня эюря щюкцмят Сямяд Вурьуна 1945-ъи илдя Ямякдар Инъясянят Хадими ады вермишдир. Щямин илдя шаирин «Айын яфсаняси» (Айбяниз) поемасы чап олунмушдур. 1946-ъы илдя Сямяд Вурьун ССРИ Али Советиня депутат сечилир вя щямин ил ССРИ Али Совети нцмайяндялийинин цзвц кими Инэилтяряйя эедир. 1947-ъи илдя шаирин «Истигбал тяраняси» адлы китабы няшр олунуб, эениш ядяби иътимаиййятя чатдырылмышдыр. 1948-ъи илин августунда бюйцк шющрят вя щцняр сащиби Сямяд Вурьун Полшанын Вротслав шящяриндя сцлщц мцдафия едян мядяниййят хадимляринин Умумдцнйа Конгренсиндя чыхыш етмишдир вя щямин тядбирдян алдыьы тяяссцратла «Зянъинин арзулары» поемасыны гялямя алмышдыр. Сямяд Вурьунун 1949-ъу илдя «Муьан», 1950-ъи илдя «Драм ясярляри» вя «Мяним андым», 1951-ъи илдя «Дцнйанын хяритяси», 1954-ъц илдя «Заманын байрагдары» китаблары эениш охуъу кцтлясиня тягдим олунмушдур. 1954-1955-ъи иллярдя Азярбайъан Дювлят Няшриййаты бюйцк шаирин Цчъилдлик сечилмиш ясярлярини няшр едиб, эениш ядяби иътимаиййятя чатдырмышдыр. Шаирин ясярляри рус, эцръц, таъик, Украйна, юзбяк, чин, инэилис, алман, полйак, болгар вя с. дилляря тяръцмя олунмушдур. 1945-ъи илдя Азярбайъан ССР Елмляр Академийасы йарадыларкян Сямяд Вурьун онун щягиги цзвц сечилмиш вя 1954-ъц илдян етибарян академийанын Президент Мцавини вязифясиндя фяалиййят эюстярмишдир. 1954-ъц илин декабрында Сямяд Вурьун кечмиш совет йазычыларынын ЫЫ Цмумиттифаг гурултайында «Совет поезийасы» мювзусунда ялавя мярузя етмишдир. Сямяд Вурьун ейни заманда эюркямли дювлят хадими вя иътимаи хадим иди. О, ССРИ Али Советинин икинъи, цчцнъц, вя дюрдцнъц чаьырышларынын депутаты олмуш, Азярбайъан Коммунист Партийасы Мяркязи Комитясинин цзвц сечилмишдир. С.Вурьун Азярбайъан Дювлят Университетинин елми шурасында Фяхри Филоложи Елмляри Доктору адына лайиг эюрцлмцшдцр. Унудулмаз шаиримиз ядябиййат вя инъясянят сащясиндяки эюркямли хидмятляриня эюря ики Ленин ордени иля, ики Гырмызы Ямяк Байраьы ордени иля, «Шяряф нишаны» ордени вя медалларла тялтиф едилмишдир. Она Азярбайъанын илк Халг Шаири фяхри ады верилмишдир. 1956-ъы ил майын 12-дя Азярбайъанын Халг Шаири Сямяд Вурьунун анадан олмасынын 50 иллик йубилейи тянтяняли сцрятдя гейд едилмишдир. Сямяд Вурьун 1956-ъы ил майын 27-дя вяфат етмишдир. О, Бакы шящяриндя Фяхри хийабанда дяфн олунмушдур.
ЭЮРКЯМЛИ ШАИР ВЯ ЙАЗЫЧЫЛАР СЯМЯД ВУРЬУН ЩАГГЫНДА
Сямяд Вурьун йалныз поезийа аляминдя дейил, цмумян ядябиййатымызын юн ъябщясиндя эетмиш вя юлмяз бядии ясярляри, мярузя вя нитгляри, мягаля вя чыхышлары иля ядябиййатымызы вя иътимаи фикримизи истигамятляндирмишдир. Йалныз мцасир мювзуда дейил, тарихи мювзуда йаздыьы ясярляриндя дя щямишя мцасир олмуш, тарихи мювзулары да заманын тялябляри бахымында ишлямиш, бунлара буэцнцн эюзц иля бахмаьы баъармышдыр.
Бяхтийар Ващабзадя,Халг шаири
Сямяд яла охумагла бярабяр, чох надинъ, сярт, щяр шейи цзя дейян, бязян мцяллимляря сюз гайтаран, цсйанкар хошхасиййятли шаэирд иди. Лакин бунунла бярабяр, нядянся мцяллимляр ону севирдиляр, башыны сыэаллайыр, ширин диля тутурдулар. Санки бу кичик бядяндяки фыртынаны рам етмяйя, ъиловламаьа чалышырлар. Ян чятин вязиййятдян чыхмаьа сюз тапмасы вя ъцряти Сямяди щям мцяллимляриня, щям дя йолдашларына севдирирди.
Мещдихан ВякиловЯмякдар елм хадими (Шаирин гардашы) Бцтцн варлыьы, няинки йарадыъылыьы, щяйат ешгиндян ибарят олан Халг Шаири Сямяд Вурьунун юлдцйцня инанмаг олмур. Биз ону инди дя дири билирик, сясини ешидирик, сюнмяз илщам ешги иля йанан эюзлярини эюрцрцк… О, парлаг бир щяйатла йашады, халг сяадяти уьрунда цряйини бир шам кими яритди. Сямяд йцксяклярдя учмаг цчцн доьулмушду, мцбаризяляр, дюйцшляр шаири иди. …Сямяд Вурьунун ясярляри эянълийимизя даима йашамаг вя йаратмаг ешги ашылайаъагдыр. Мирзя Ибращимов, Халг йазычысы, академик
Сямяд Вурьун йарадыъылыьы галиб эялян Азярбайъан шеринин щям идейа, щям дя форма етибариля бюйцйцб йцксялмясини, милйонларын гялбини вя рущуну ифадя едян гцввятли, бядии бир силаща чеврилмясини якс етдирир. Мяммяд Ариф,Ядябиййатшцнас, академик
Азярбайъан ядябиййаты Сямяд Вурьун кими бюйцк шаирляримизин ясярляри сайясиндя йцксялди, онларын сайясиндя буэцнкц йцксяк фикри вя бядии сявиййяйя галдырылмыш олду. Азярбайъан ядябиййатынын тарихини йарадан шаирляримизин арасында Сямяд Вурьунун мювгейи хцсусидир. Микайыл Ряфили, Ядябиййатшцнас
Сямяд эюзял шаир, мярд инсан вя сядагятли дост иди. О, щягиги халглар достлуьуну, шаирляр арасындакы достлуьун, мярданя достлуьун ня демяк олдуьуну чох эюзял билирди. Мящз буна эюря дя юлкямизин щяр йериндя вя онун щцдудлары хариъиндя Сямядин чохлу достлары вардыр. Константин Симонов, Рус йазычысы
Сямяд Вурьун! Гардаш дилляримизин бюйцк Халг Шаири, дилляримиз йашадыгъа юлцмсцз йашайаъаг.
Назим Щикмят,Тцрк шаири
Азярбайъан вя Сямяд Вурьун бир-бириндян айрылмаздыр. Азярбайъан вя Сямяд Вурьун ейни бир мяфщумдур, чунки Сямяд юз халгынын ян йахшы хцсусиййятлярини-онун садялийини, ъясарятлилийини, дярин зякасыны вя гцдрятли истедадыны тяъяссцм етдирир.
Рясул Щямзятов, Даьыстанын Халг шаири
СЯМЯД ВУРЬУНУН ЯСЯРЛЯРИНИН, ОНУН ЩАГГЫНДА ОЛАН ЯДЯБИЙЙАТЫН КИТАБХАНАЛАРЫН СОРАГ-БИБЛИОГРАФИЙА АПАРАТЫНДА ЯКС ОЛУНМАСЫ
Гейд етмяк лазымдыр ки, Сямяд Вурьунун чохшахяли зянэин ирсинин эениш охуъу кцтлясиня чатдырылмасы цчцн бцтцн мядяни-маариф мцяссисяляри, о ъцмлядян, китабханалар гаршысында тяхирясалынмаз вязифяляр дурур. Ялбяття, бунларын щяйата кечирилмяси цчцн республиканын бцтцн китабханалары, хцсусян дя МКС-ляри тяряфиндян биринъи нювбядя дя эениш вя мязмунлу тядбирляр планы щазырланмалыдыр. Бу плана шаирин ясярляринин вя онун щаггында айры-айры дюврлярдя чапдан бурахылмыш няшрлярин йетяринъя комплектляшдирилмясиня, онун ялифба вя системли охуъу каталогларында мянтиги бахымдан дцзэцн якс етдирилмясиня ъидди гайьы иля йанашылмалыдыр. Бцтцн китабханалар юзцнцн ялифба вя системли каталогларында вя библиографик картотекаларында хцсуси рубрика ачмалы вя бурада шаирин йарадыъылыг ирсини ардыъыллыгла йерляшдирмялидирляр. Тядбирляр планында Милли елми, хцсуси елми китабханаларын, еляъя дя МКС-лярин оху залларынын няздиндяки, йардымчы ядябиййат фондларында С.Вурьунун ясярляринин йерляшдирилмясиня мцщцм фикир верилмялидир. Китабхана ишчиляри чалышмалыдырлар ки, МКС-ин бюйцк китабхана филиалларында С.Вцрьунун юз ясярляри вя онун щаггында олан китаблар юнямли шякилдя юзляриня йер тутсунлар. Китабхана ишчиляри бу мясялялярин реаллашдырылмасы цчцн системин Мяркязи китабханаларынын мцбадиля шюбяляринин имканларындан мягсядйюнлц шякилдя истифадя етмялидирляр. Республиканын МКС-ляри она наил олмалыдырлар ки, системин Мяркязи Китабханасынын вя онун кянд китабхана-филиалларынын ялифба вя системли каталогларында С.Вурьунун ясярляринин вя ЙЫЫ ъилдилийи, ЙЫ ъилдлийи вя сечилмиш ясярляринин ЫЫЫ ъилдлийи юз яксини тапсын. МКС ишчиляри дащи шаиримиз С.Вурьунун ясярляринин каталогларда юз яксини тапмасы цчцн икиэцнлцк семинарларда арашдырмалар апармалы вя билмялидирляр ки, щансы кянд китабхана филиалларында С.Вурьунун ясярляри азлыг тяшкил едир. Бир сюзля, бцтцн китабханалар шаирин 100 иллик йубилейинин тянтяняли кечирилмясиня бюйцк фяаллыгла йанашмалыдырлар.
КИТАБХАНАЛАРДА СЯМЯД ВУРЬУН ИРСИНИН ТЯБЛИЬИНДЯ ЯЙАНИ ВЯ ШИФАЩИ ТЯБЛИЬАТ ФОРМАЛАРЫНЫН РОЛУ
Сямяд Вурьунун бцтцн ясярляринин вя онун щаггында няшр олунмуш китабларын, еляъя дя дюврц мятбуат материалларынын чохсайлы охуъулара чатдырылмасы цчцн бцтцн китабханалар, хцсусян дя МКС-ляр яйани вя шифащи тяблиьатын китаб сярэиляриндян, китабхана плакатларындан, стендлярдян, «Ишыг гязетиндян, йардымчы гутулардан, сющбятлярдян, охуъу конфрансларындан, суал-ъаваблардан, библиографик хцласялярдян, мярузя вя мцщазирялярдян вя с. васитялярдян мягсядя уйьцн шякилдя истифадя етмялидирляр. Яняняви олараг биринъи нювбядя китаб сярэиляриндян сющбят ачмаьы, онун имканларындан истифадя олунмасыны диггятя чатдырмаьы сямяряли щесаб едирик. Китабхана ишчиляринин нязяриня чатдырмаг лазымдыр ки, цмумян яйани тяблиьат даща эениш охуъу кцтлясинин системли шякилдя ящатя едя билир вя онларын мцталиясиня мцсбят тясир эюстярир. Беля ки, яйани йолларла ядябиййат тяблиьинин формалары олан китаб сярэиляри вя китабхана плакатлары 15-20 эцндян тез дяйишдирилмир. Щямин мцддятдя она мцмкцн гядяр чох охуъу баха билир. Буну да хцсуси вурьуламаг лазымдыр ки, яйани тяблиьат билаваситя эюзля эюрмяк принсипиня ясасланыр. Билаваситя эюзля эюрцб гавраманын даща тясирли иш методу олдуьуну артыг китабханаларын психоложи вя тяърцби иши юзцня щагг газандырмышдыр. Йери эялмишкян гейд етмяк лазымдыр ки, китабханаларын хариъи эюрцнцшцнцн охуъулар гаршысында нцмайиш етдирилмяси щяр вахт онун мязмунунун тяблиьи цчцн кифайятляндириъи тювсийя ролуну ойнайа билмяз. Мящз буна эюря дя охуъуйа китабла билаваситя таныш олмаг шяраити йарадылмалыдыр. Имкан вермяк лазымдыр ки, охуъу китабы эютцрцб вярягляйя билсин, мятни эюздян кечиря билсин, китабын эиришиндян вя мцндяриъатындан истифадя етсин вя нящайят, онун схемляриня, шякилляриня вя иллцстрасийаларына баха билсин. Бу вахт охуъу щямин китабын нядян бящс етдийини, орада щансы проблемлярин щялли йолларынын эюстярилдийини вя щямин китабын она эяряк олуб, олмадыьыны айдынлашдыра биляр. Еля бурадаъа бизи наращат едян бир мясяляни ачыгламаг йериня дцшяр. Мцасир шяраитдя бир сыра шящяр, район вя кянд китабханаларында китаб сярэиляринин вя китабхана плакатларынын эениш имканларындан йетяринъя истифадя олунмур. Бязян китаб сярэиляринин вя китабхана плакатларынын башлыглары сярэинин мязмунуна хидмят етмир. Беля сярэилярин вя китабхана плакатларынын башлыглары охуъуну ъидди марагландыра билмяз. Китабхана ишчиляри охуъуларын естетик марагларына щямишя ъаваб вермяйя щазыр олмалыдырлар. Онлар башлыглары эюз охшайан хятля йазмалы, йахуд йаздырмалыдырлар. Ядябиййатын системляшдирилмясиндя дя нюгсанлара йол верилир. Биз бцтцн китабханачылара, хцсусян дя МКС-ляря тювсийя едирик ки, китаб сярэиляриндя вя китабхана плакатларында щяр шейдян яввял китаблары, йахуд онларын цз габыгларыны нцмайиш етдирмяли вя бунунла йанашы, йери эялдикъя, иллцстрасийа материалларындан, ситатлардан да истифадя олунмалыдыр. Бцтцн китабханалара, хцсусян дя МКС-ляря мяслящят эюрцрцк ки, «Сямяд Вурьун - 100», «Сямяд Вурьун планети эязир», «Милйонларын шаири», «Достлуг вя гардашлыг няьмякары», «Азярбайъанын илк Халг Шаири», «Вятянпярвярлик дуйьуларыны юзцндя эяздирян шаир», «Тябияти севян вя онун эюзялликляриня вурьун олан шаир», «Сямяд Вурьун цряклярдядир», «Дцнйа шющрятли сяняткар» вя с. башлыглар алтында китаб сярэиляри, китабхана плакатлары, мярузяляр вя мцщазиряляр тяшкил етсинляр. Инди ися фикримизи яйани бахымдан ясасландырмаг цчцн «Сямяд Вурьун-100» башлыьы алтында китаб сярэисинин тяхмини схемини вермяйи мягсядйюнлц щесаб едирик.
2. Сямяд Вурьунун шякли. 3. С.Вурьун Ясярляри: 7 ъилддя /Тярт.О.Сарывялли; Я.Щцсейнов; Изащлар вя шярщляр. Я.Щцсейнов. Юн сюз М.Ибращимовундыр.- Б.; Елм, 1985. – Ъ Ы .- Шерляр.- 448 с. 4. Вурьун С. Ясярляри: 7 ъилддя /Тярт.О.Сарывялли, Я.Щцсейнов; Изащлар вя шярщляр. Я.Щцсейновундур.- Б.; Елм,1985.- ЫЫ ъ.- Шерляр. - 1985.- 406 с. 5. Ситат: «Сямяд Вурьун юз дюврцнцн, зяманясинин мцщитиндя, чярчивясиндя йазыб, йарадыб вя Азярбайъан халгы гаршысында явязсиз хидмятляр эюстярибдир, Азярбайъан ядябиййатыны, мядяниййятини, дцнйа ядябиййатыны зянэинляшдирибдир. Фитри, парлаг истедады, чох надир хцсусиййятя малик олан истедады, ейни заманда ян эянъ йашларындан йазыб-йаратмаг язми Сямяд Вурьуну гыса бир заманда халгымызын севимли шаириня чевирмиш вя о, щям Азярбайъанда, щям дя, бир чох хариъи юлкялярдя танынмыш, сайылан бир инсан олмушдур». Щейдяр Ялийев, Умуммилли лидер
6. Ситат: «Сямяд Вурьун Азярбайъан классик поезийасынын ян йахшы янянялярини юзцндя бирляшдирмишдир. Онун гяляминдя Низами мцдриклийи Фцзули лирикасынын щяраряти, Вагиф садялийи, Сабир кяскинлийи вардыр. Онун йарадыъылыьында, ейни заманда Азярбайъан халгынын ясрлярдян бяри йаратдыьы халг поезийасынын, дярин мяналы, садя вя айдын ашыг лирикасынын, ашыг Гурбани, ашыг Ялясэяр гошмаларынын, халг дастаны вя наьылларынын да тясири вардыр».
Мяммяд Ариф, Ядябиййатшцнас, академик
7. Нязирли Ш. Вурьун юмрц: (С.Вурьун щаггында) /Тярт. ед, мцгяддимянин мцял. Ш.Нязирлидир; Ред. М.Гулийева.- Б.: Азярняшр, 1982. - 106с. 8. Вякилов М. Юмцр дедикляри бир карван йолу /(Юн сюз Й.Мустафайевиндир). - Б.: Йазычы, 1986.- 192 с. 9. Ващабзадя Б. Сямяд Вурьун: Монографийа.- Б.: Азярняшр, 1968. - 348 с. 10. Мещди Ф. Аловлу публисист Сямяд Вурьун /Ред. М.Мцштаг.- Б.: Азярняшр, 1967.- 1921с. 11. Ситат: «Халг Шаири адыны дашымаг Азярбайъанда илк дяфя С.Вурьуна нясиб олмушдур. Анъаг бу ад рясмян верилмямишдян хейли яввял дя о, Халг Шаири шющрятини, умумхалг мящяббятини газанмышды. Шаир щяр йердя, щяр кянддя, щяр обада, щяр мяълисдя севинъ вя ещтирамла гаршыланыр, алгышланыр, онунла щяр эюрцш тянтяняйя чеврилирди; халг истяйи гаршысы алынмаз, эцндян-эцня ъошуб-дашан бир сел кими ахыб эедир, йени-йени црякляр фятщ едирди. Бу умумхалг мящяббятинин сябябини ишя шаир чох садя, лакин дягиг тяйин етмишди: «Мян елляр оьлуйам, елляр ъанымдыр!». Камал Талыбзадя, ядябиййатшцнас, академик
12. Ящмядов Г. Сямяд Вурьун.- Б.,1986.- 364 с. 13. Вурьун С. Йада сал мяни: (Шерляр) /Тярт. вя ред. Айбяниз Вурьун гызы.- Б.: Эянълик, 2003.- 195 с. 14. Вурьун гялбимиздядир (Шерляр) /Тярт. вя мцгяддимя В.Рцстямзадяниндир. Ред. Р.Зябиоьлу.-Б.: Азярняшр, 1976.- 102 с. 15. Баьыров В. Сямяд Вурьун 70: (Фото - китаб). - Б.: Ишыг, 1976.- 19 с. 16. Ариф М. Сямяд Вурьунун драматурэийасы.-Б.: Азярб. ЕА няшриййаты, 1964.- 238 с. 17. Баьыров Баьыр. Достлуг вя гардашлыг няьмякары: (Халг шаири) Сямяд Вурьунун анадан олмасынын 70 иллийи мцнасибятиля). - Б., 1976.- 69 с. 18. С.Вурьунун афоризмляри /Тярт., вя юн сюзцн мцял. И.Садыгдыр.-Б.: Азярняшр, 1987.-95 с
20. Ситат: «Цряйиндя халгын истяк вя арзуларыны эяздирян, онун сяадяти цчцн юз мяналы юмрцнц ясирэямяйян инсанлар щеч вахт унудулмур. Заман кечдикъя бюйцк сянят абидяляри кющнялир, ъошгун тяяссцрат узаг вя ялчатмаз, лакин язиз хатиряляря чеврилир. Анъаг бцтцн варлыьы иля зящмяткеш инсана баьлы сяняткарлар халгын цряйиндя йашайыр, онун хатиряси ъяляъяк нясилляр цчцн язиз вя доьма олур. Санки илк бащарда ачылан щяр бир ятирли чичякдя, мясум кюрпянин тябяссцмцндя ананын бешик башындакы щязин лайласында, нящянэ машынлары идаря едян фящлянин ямяйиндя щягиги сяняткарын няфясини дуйур, сюзлярини ешидирсян. Сямяд Вурьун беля сяняткарлардандыр. Онун бутун щяйаты доьма халгы иля, йер цзцндя хошбяхтлик уьрунда чарпышан гящряман инсанларын арзулары иля цзви сцрятдя баьлыдыр.»
Ящяд Щцсейнов, ядябиййатшцнас 21.
22. Байрамов А.Йашайан юмцр.-Б.: Ишыг,1990.- 60 с. 23. Бу китаблары охуйун!
Китабхана ишчиляриня мяслящят эюрцлцр ки, дцнйашющрятли Халг шаири Сямяд Вурьунун зянэин ирсинин тяблиьиня щяср олунмуш китаб сярэисинин йанында мялумат масасы тяшкил етсинляр вя сярэийя бахан охуъуларын сярэи щаггында фикирлярини умумиляшдириб, юзляринин учот дяфтяриндя гейдиййатыны апарсынлар. Йери эялмишкян гейд едяк ки, беля сярэиляр китабханаларда узун мцддят ярзиндя сахланылыр вя С.Вурьун щаггында китабхана фондларына дахил олмуш, ялавя ядябиййат нцсхяляринин артырылмасы щесабына зянэинляшдирилир. Китабханачылар вя библиографлар китаб сярэисиня мцраъият едян охуъулара Сямяд Вурьун ирсинин дяриндян юйрянилмяси цчцн мягсядйюнлц суаллар да версяляр файдалы олар. Китабхана ишчиляри бу дюврдя эениш охуъу групларыны сярэинин 23-ъц ханасында йерляшдирилмиш ялавя ядябиййат сийащысы иля дя таныш етмялидирляр. Эюстярмяк лазымдыр ки, тясвири инъясянятин кцтляви бир нювц олан плакат юнямли тяблиьат васитяляриндян биридир. Китабхана плакаты васитясиля эениш охуъу кцтлясинин диггяти гиймятли китаблара вя мцщцм мювзулара йюнялдилир. Буну да демяк ваъибдир ки, китаб сярэисиндян фяргли олараг плакатда аз сайда ядябиййат (тяхминян 5-10 китаб, журнал, вя гязет мягаляси) эюстярилр. Плакатын ясас цнсцрляри китабларын юзц дейил, онларын цз габыьы (ял иля чякилмиш, йахуд фото шякли) бир неъя ситат, мятн вя плакатын ясас идейасыны мцяййян едян гыса, мяналы башлыглардыр. Китабхана плакатынын тяртиби вя мязмуну онун мювзусундан асылыдыр. Беля ки, бир китабын тяблиьиня щяср олунмуш плакатда щямин китабын цз габыьы, онун щаггында гыса аннотасийа вя бязян дя мцяллифин шякли йерляшдирилмялидир. Китаб сярэисиндя олдуьу кими, плакатын да ашаьы кцнъцндя йапышдырылмыш ъибликдя щямин китаб щаггында гялямя алынмыш ресензийаларын нцмайиш етдирилмяси китабханачыларын диггятиня чатдырылмалыдыр. Гейд етмяк лазымдыр ки, китабхана плакатындан сяййар китабханалда да истифадя олунмалыдыр. Тяяссцф ки, Республикамызын бир сыра МКС-дя вя китабхана-филиалларында плакатын тяртибиня ъидди фикир верилмир. Сямяд Вурьун ирсинин ящатяли юйрянилмяси цчцн яввялъя гейд етдийимиз кими бцтцн китабханалар, шящяр вя район МКС-нин мяркязи китабханалары, щямчинин онларын кянд китабхана-филиаллары шифащи тяблиьатын потенсиал имканларына малик олан мярузя вя мущазиря формаларындан мягсядйюнлц шякилдя истифадя етмялидирляр. Китабхана ишчиляри буну дяриндян дцшцнмялидирляр ки, мярузя, йахуд мцщазиря тяшкил едярлярся биликли, баъарыглы, цзагэюрян вя С.Вурьун ирсиня дяриндян бяляд олан шяхс сечилмяли вя щямин адам эениш охуъу аудиторийасыны щявясляндирмяйи баъармалыдыр. Тядбирин йцксяк сявиййядя кечирилмяси цчцн бцтцн щалларда умумтящсил орта мяктябляринин ядябиййат мцяллимляринин имканларындан истифадя олунмалыдыр. Китабхана ишчиляриня тювсийя едирик ки, «Сямяд Вурьунун поетикасы», «Сямяд Вурьун поезийасынын поетик вя идейа гайнаглары», «Ядяби тянгид вя С.Вурьун йарадыъылыьында поетика мясяляляри», «Азярбайъан Сямяд Вурьунунун эюзц иля», «Сямяд Вурьун йашайыр», «Сямяд Вурьунун драматурэийасы», «Сямяд Вурьунун афоризмляри» вя с. мювзуларда мярузя вя мцщазиряляр тяшкил етсинляр. Буну да демяк лазымдыр ки, мярузя вя мцщазирялин мювзуларына уйьун олараг, тядбирин кечирилмясиня бир неъя эцн галмыш китаб сярэиси тяшкил едилмяли вя онун имканларындан баъарыгла истифадя олунмалыдыр. Ялбяття, китабхана ишчиляринин диггяти вя узагэюрянлийи сайясиндя мярузячи мювзуйа уйьун олараг, йахуд цмуми шяраити нязяря алыб аудиторийайа чатдырылмалыдыр ки, С.Вурьуна эюря дцнйа немятлярини йарадан ялляр сонсуз ещтирама, мящяббятя лайигдир. Чцнки, бу ялляр вятян торпаьыны эцлцстана чевирир, ону эюзялляшдирир. С.Вурьун йерин дярин гатларындан гара гызыл чыхаран уста Мурады ня гядяр бюйцк мящяббятля тяряннцм едирся, зящмяткеш гящряман Бястини дя ейни цряк дюйцнтцсц, ещтирасла гялямя алыр. Натиг сюзцня давам едяряк буну да гейд едя биляр ки, ясрлярля сусуз галан торпаглара щяйат эятирян Минэячевир гящряманы Сарванын ъясарятини ня гядяр црякдян алгышлайырса, юз ялинин ямяйи иля доьма торпаьы йашыллыьа гярг етмяйя чалышан ишэцзар баьбаны да ейни мящяббятля тяряннцм едир. Натиг юз фикрини щямин мцстявийя эятириб дейя биляр ки, С.Вурьунун шаир хяйалы Йер цзцнц долашса да йеня доьма торпаьына, ъанындан язиз тутдуьу доьма Азярбайъана баьлыдыр. Мярузя вя мцщазиряляр васитясиля С.Вурьунун тябиятя вурьунлуьуну ачыб эюстярмяк лазымдыр ки, бцтцн динляйиъиляр щямин эюзялликляри дяриндян баша дцшсцнляр. Мярузя васитясиля гейд едилмялидир ки, Азярбайъанын мисилсиз эюзялликляри: «Шящярин йагут рянэи», «Бащар ахшамларынын эюркями», «Цфцгдян-цфцгя яйилян эюй гуршаьынын ялван рянэляри», «Эюйляря баш чякян Эюйязян даьы», Дяли Кцрцн зцмзцмяси ятриндян, тяравятиндян бещиш олдуьу рянэарянэ чичякляр шаирин кюнцл сазыны щямишя диля эятирир. Мярузя васитясиля натиг гейд етмялидир ки, С.Вурьун лирик шерин эюзял дуйьулар тярбийя етмяк хцсусиййятлярини беля мцяййянляшдирмишдир: «Лирик шер, няьмя инсанын гялбини диля эятирмяли, онун гялбиндя йува салмалы вя зцмрцд гушу кими ону исиндирмяли, зящмятдя, мцбаризядя, кядярли вя няшяли дягигялярдя инсана йолдаш олмалы, онда няъиб щиссляр ойатмалы вя беляликля дя инсаны йцксялтмяли, ону даща эцълц, даща аэыллы вя мяняви бахымындан зянэинляшдирмялидир.» Натиг юз мярузясиндя буну да гейд етмялидир ки, С.Вурьун лирикасы доьма Азярбайъанла цзви сурятдя баьлыдыр. Бу баьлылыг онун шерляриня никбинлик эятирмиш, Вятян вя Халг цчцн йашайыб-йаратмаг щявясини аловландырмышдыр. С.Вурьунун зянэин поезийасы иля онун драматурэийасы да Азярбайъан ядябиййатында хцсуси бир мярщяля тяшкил едир. Шаирин бир-биринин ардынъа йаздыьы «Вагиф», «Фярщад вя Ширин», «Ханлар», «Инсан» вя мянзум драмлары иля драматурэийамызы даща да зянэинляшдирмишдир. Бу пйесляр ичярисиндя узун иллярдян бяри охуъуларын дярин щцсн-ряьбятини газанан Вагиф пйесинин дяриндян юйрянилмяси охуъулар арасында тяблиь олунмасы цчцн китабхана ишчиляри шифащи тяблиьатын мусигили ядяби-бядии эеъя вя охуъу конфрансы формасында вя онун имканларындан баъарыгла истифадя етмялидирляр. Щямин тядбирлярин кечирилмясиня бир айдан артыг вахт галмыш китаб сярэиляри тяшкил олунмалы, китабханайа эялян охуъулара С.Вурьунун щямин ясяри тягдим олунмалы, онун изащы эенишляндирилмялидир. Бир гайда олараг, китабхана ишчиляри тядбирин планыны вя програмыны щазырлайыб мцзакиря етдикдян сонра фяалиййятя башламалыдырлар. Китабханачылар тядбирин кечириляъяйи яряфядя йахынлыгда йерляшян умумтящсил орта мяктябляриня мцраъият етмяли вя ядябиййат мцяллимляри иля бирликдя програмы эюздян кечириб мяслящятляшмяляр апармалыдырлар. Тядбирин кечирилдийи эцн китабхана ишчиляри клублар вя мядяниййят евляри иля ялагя йаратмалы вя онларын имканларындан истифадя етмялидирляр. Буну да гейд едяк ки, мусигили ядяби-бядии эеъянин вя охуъу конфрансларынын материаллары сянядляшдирилдикдян сонра хцсуси говлугларда сахланыб мцщафизя олунмалыдыр.
КИТАБХАНАЛАРДА СЯМЯД ВУРЬУН АФОРИЗМЛЯРИНИН СЕЧИЛМЯСИ ВЯ ТЯБЛИЬИ
Китабханалар Сямяд Вурьунун зянэин ирсинин юйрянилмяси мягсядиля шаирин гиймятли афоризмляриндян дя юнямли шякилдя истифадя етмялидирляр. Гейд етмяк лазымдыр ки, аталар сюзляри, байатылар, наьыллар, дастанлар халгын йаддашында мин илляр бойу аьылларын сцзэяъиндян сцзцля-сцзцля эялиб бизя чатмышдыр. Сямяд Вурьунун щикмятли мисалларынын-афоризмлярини мцталия едяндя адама еля эялир ки, онлар да аталар сюзляримиз, дастан йуклу байатыларымыз кими, юмцр бойу йаддашларда йашайыб ъилаланыб. Биз китабхана ишчилярини щямин афоризмлярля таныш етмяк цчцн онларын мязмунуна уйьун олараг анлашыглы бюлмялярдян истифадя етмяйи мягсядяуйьун щесаб едирик.
С.Вурьунун афоризмляри /Тярт., вя юн сюзцн мцял. И.Садыгдыр.-Б.: Азярняшр, 1987.-95 с.
Дейилянляри йекунлашдырыб беля бир нятиъя чыхармаг олар ки, Сямяд Вурьунун поезийасы чох зянэин вя щяртяряфлидир. Онун мцхтялиф мювзулара щяср олунмуш шерляри ичярисиндян инсана, адамларымызын хошбяхт щяйатына мящяббят гырмызы хятля кечир. Сямяд Вурьун аловлу вятянпярвяр иди. Лакин о, анъаг доьма Азярбайъаны, онун тябиятини, зящмяткеш, зякалы, сямими инсанларыны тяряннцм етмякля мящдудлашмамыш, щямчинин дцнйа халгларынын ян няъиб арзуларыны – мцбаризяни, йашайыб-йаратмаг ешгини поезийа дилиня чевирмишдир. Хцсуси вурьуланмалыдыр ки, унудулмаз шаирин зянэин поезийасы дяриндян юйрянилмяйя, тядгигата зярури ещтийаъы олан йарадыъылыг мянбяйидир. Бу эцн Республикамызын бюйцк китабхана иътимаиййяти шаирин йарадыъылыг янянясини йашатмаг вя тяблиь етмяк рущунда чох чалышмалыдыр. Халгымызын цмуммилли лидери Щейдяр Ялийевин Сямяд Вурьунун 90 иллик йубилейиня щяср олунмуш нитгиндя дедийи сюзляр китабхана ишчиляринин шаиря олан ещтирамыны даща да йцксякляря галдырыр. Щейдяр Ялийев демишдир ки, Сямяд Вурьун ейни заманда бюйцк алим, философ иди. Истедадлы шаир Азярбайъан Елмляр Академийасынын тясисчиляриндян, йарадыъыларындан бири иди. Сямяд Вурьун ейни заманда Елмляр Академийасынын йарадылмасынын тяшяббцсчцляриндяндир. О, садяъя академик сечилмиш бир адам дейил, Сямяд Вурьун вя мящз онун кими Цзейир Щаъыбяйов, Щейдяр Щцсейнов, Йусиф Мяммядялийев, Мустафа Топчубашов, Мирзя Ибращимов вя башга беля инсанларын тяшяббцсц нятиъясиндя 1945-ъи илдя Азярбайъанын Милли Академийасы йараныбды. Бу бюйцк тарихи щадисядир. Сямяд Вурьунун хидмятляри бюйцкдцр. Ян бюйцк хошбяхтлик ондадыр ки, С.Вурьун юмрцнцн сон илляриндя бурада щямин академийанын витсе президенти вязифясини дашымышдыр вя Азярбайъан елминин, ядябиййатшцнаслыьынын инкишафына чох явязсиз хидмятляр эюстярмишдир. Тядбирлярин кечирилмясиня кюмяк мягсядиля вясаитин сонунда эениш ядябиййат сийащысынын верилмясини мягсядямцвафиг щесаб едирик.
Ъ.ЪАББАРЛЫ адына РЕСПУБЛИКА ЭЯНЪЛЯР КИТАБХАНАСЫНЫН ХАЛГ ШАИРИ СЯМЯД ВУРЬУНУН АНАДАН ОЛМАСЫНЫН 100 ИЛЛИК ЙУБИЛЕЙИ МЦНАСИБЯТИЛЯ ЩАЗЫРЛАДЫЬЫ МЕТОДИК ТЮВСИЙЙЯЛЯР ЭЮРКЯМЛИ ШЯХСИЙЙЯТЛЯРСЯМЯД ВУРЬУН ЩАГГЫНДА
Сямяд Вурьун юз дюврцнцн, зяманясинин мцщитиндя, чярчивясиндя йазыб-йарадыб вя Азярбайъан халгы гаршысында явязсиз хидмятляр эюстярибдир, Азярбайъан ядябиййатыны, мядяниййятини, дцнйа ядябиййатыны зянэинляшдирибдир. Щейдяр Ялийев, Умуммилли лидер
Мян поезийаны мусигисиз тясяввцр едя билмирям. Бу мяна да Сямядин шерляри явязсиздир. Цзейир Щаъыбяйов, Эюркямли бястякар
Бу эюркямли халг шаиринин щеч бир ясярини, щеч бир мисрасыны, щеч бир тядбирини халг мянафейиндян айры дцшцнмяк мцмкцн дейилдир. Сямядин юзц кими ясярляри дя, дцшцнъя вя арзуларыда гырылмаз теллярля халга баьлыдыр. Абдулла Шаиг, йазычы
Щяр халгын ядябиййатында еля йазычылар вар ки, бирдян онларын бир нечясини ядябиййатдан эютцрсяк, гятиййян йери эюрцнмяз. Лакин еля тяк-тяк сяняткарлар вар ки, онларын биринин йохлуьу иля бир халгын ядябиййатында учурум ямяля эяля биляр. Бизим мцасир Азярбайъан ядябиййаты Сямяд Вурьун беля сяняткар, беля шяхсиййятдир. Онсуз бизим ядябиййатдан данышмаг мцмкцн олмазды. Мещди Щцсейн, Йазычы, тянгидчи
Илляр бюйцк устадын йарадыъылыьыны хялялдар едя билмир. Сямяд Вурьун йцксяк амаллар вя дуйьулар шаиридир. Романтика вя поезийа ъянэавяридир. Сямяд Вурьун ян ади шейляр щаггында щяйяъан вя илщамла сющбят едя билян, щяр щансы бир фактын садялийиндя онун язямятини эюря билян шаирдир. Щеч бир вязиййятдя цмуми мянафейи шяхси мянафейя гурбан вермязди. Мирзя Ибращимов, Халг йазычысы, академик Эяляъяк нясилляр Азярбайъан шеиринин тарихини юйрянмяк истяйяндя мцтляг Сямяд Вурьунун китабларына мцраъият едяъякляр. Низами иля Фцзулини, Нясими иля Хятаини, Сабирля Закири, Вагифля Натяваны йахшы баша дцшмяк цчцн Сямяд Вурьунун дили ачар олуб бцтцн килидляря дцшяъякдир. Сямяд Вурьун Азярбайъан халгынын милли вцгарыдыр. Сямяд Вурьун Азярбайъан шеиринин фяхридир. Сямяд Вурьун Азярбайъан инъясянятинин саф вя бцллур айнасыдыр.
Яли Вялийев, Халг йазычысы
Сямяд Вурьун сон няфясинядяк бизим ядябиййатымызын вя сянятимзин гайьысына галыр, онун байраьыны даим уъа тутмаьы бизя вясиййят едирди. Сямяд Вурьун ядябиййатымызын, сянятимизин, халг йарадыъылыьынын инкишафына мцстясна диггят йетирир, бизи халг ичярисиндян чыхан эянъ шаирляря, йазычылара вя инъясянят ишчиляриня гайьыкешлик вя щяссаслыгла йанашмаьа чаьырырды. Сцлейман Рящимов Халг шаири
Сямяд Вурьун поезийасында Низами щикмяти, Фцзули лиризми, Вагиф садалийи, Сабиря мяхсус кяскинлик ъямляшмишдир.
Мяммяд Ариф, Ядябиййатшцнас, акдемик
Онун шерляриндя халгын цряйи дюйцнцрдц, халгын нябзи вурурду. Сямяд Вурьун поезийасы йорулмаг билмяйян, щямишяъаван, щямишябащар поезийадыр. Бу поезийа бу эцн дя дцнянки кими тяравятлидир, щярарятлидир, щяйат сяслидир, ингилаб няфяслидир. Бу поезийа сабащ да беля олаъаг!
Сцлейман Рцстям, Халг йазычысы
Сямяд Вурьуну сянятинин кюкляри иля торпаьын дярин гатларына ишлямиш нящянэ бир палыд аьаъына бянзядя билярик. Вурьун сяняти халг торпаьындан бой атды, ясрин ян габагъыл идейаларындан бящрялянди вя бу ики амиля эюря дя о, зяманясинин бюйцк сяняткары олду. Бяхтийар Ващабзадя, Халг шаири
Сямяд Вурьун поезийасы-Азярбайъан халгынын мяьрур цряк дюйцнтцсцдцр. Халг ябяди олдуьу, Вурьун поезийасы да ябяди вя юлмяздир. Милли сянятя дярин щюрмят ону дцнйа сянятиня дярин кюклярля баьлады. Сямяд Вурьун милли олдуьу гядяр бейнялмилял, бейнялмилял олдуьу гядяр дя милли сяняткардыр! Няби Хязри, Халг шаири Дурушу сяркярдя дурушу, бахышы гартал бахышы, щярякяти шаир щярякяти иди. Ондакы дцнйайа баьлылыг юз торпаьына баьлылыгдан, башга халглара вурьунлуг юз халгына вурьунлугдан йаранырды. Щцсейн Ариф, Халг шаири
Сямяд Вурьун ядябиййатымызын бюйцк истедадлы нцмайяндяси олмагла бярабяр надир бир шяхсиййят иди. Йцксяк инсани дуйьулара, бюйцк цряйя малик иди. Сюзц бир, юзц бцтюв адам иди. Инсанларын щямишя йахшы ъящятлярини эюрмяйя чалышырды. Илйас Яфяндийев, Халг йазычысы
Онун цлвц поезийасы халгымызын поезийасынын ян йахшы ясярляри кящкяшанында парлаг улдуз кими шяфяг сачыр. Мцхтялиф миллятляря мянсуб олан милйонларла совет адамы бу поезийаны севир. Мян чохдан бу поезийанын мяфтунуйам. Достлуг щяйатымызда ян бюйцк сяадятдир вя ня йахшы ки, дцнйада Сямяд Вурьун вар! Сямяд Вурьун поезийамызын тязя зирвяляр фящт едян гарталларындандыр. Александыр Фадейев, Рус йазычысы
Азярбайъан вя Сямяд Вурьун бир – бириндян айрылмаздыр. Азярбайъан вя Сямяд Вурьун ейни бир мяфщумдур, чцнки Сямяд юз халгынын ян йахшы хцсусиййятлярини онун садялийини, ъясарятлийини, дярин зякасыны вя гцдрятли истедадыны тяъяссцм етдирир. Азярбайъан юз бюйцк оьлу Сямяд Вурьунла фяхр едя биляр. Рясул Щямзятов, Даьыстанын Халг шаири
Сямяд Вурьун поезийамызын нящянэ планетидир. Бу планетин эцняши, улдузлары сюнмяздир. Сямяд Вурьун гардаш дилляримизин бюйцк халг шаири, дилляримиз йашадыгъа ябяди йашайаъагдыр.
Назим Щикмят, тцрк шаири
СЯМЯД ВУРЬУН ЙАРАДЫЪЫЛЫЬЫНЫН ЭЯНЪЛЯР КИТАБХАНАЛАРЫНДА ТЯБЛИЬИ
Бу илин март айында унудулмаз шаиримиз С.Вурьунун анадан олмасынын 100 или тамам олур. Биз бу вясаит васитяси иля эянъляр китабханаларына тювсийя едирик ки, бу эцндян башлайараг, шаирин йубилейи гаршысында рянэарянэ тядбирляр кечирсинляр вя ядяби иътимаиййяти щямин тядбирляря эениш ъялб етсинляр. Азярбайъанын илк Халг шаири Сямяд Вурьунун 100 иллик йубилейинин гейд олунмасы мцнасибяти иля Азярбайъан Республикасы Президенти Илщам Ялийев ъянаблары сярянъам имзаламышдыр. Сярянъамда эюстярилир ки, Сямяд Вурьунун йарадыъылыьы ХХ яср Азярбайъан ядябиййаты тарихинин ян парлаг вя тякрарсыз сящифяляриндян бирини тяшкил едир. Мцасир Азярбайъан дилинин вя ядябиййатынын зянэинляшмясиндя бюйцк рол ойнамыш сяняткарын бядии ирси мядяниййятимизин инкишафында бцтювлцкдя йени мярщяля олмушдур. Йубилей мцнасибяти иля ядибин зянэин ирсини, мяналы щяйатыны вя чохъящятли иътимаи фяалиййятини эянъ нясля щяртяряфли танытмаг мягсядиля эянъляр китабханаларынын гаршысында мцщцм вязифяляр дурур. Беля ки, бунунла ялагядар олараг, хцсуси тядбирляр планы щазырланмасы вя рящбяр органларда тясдиг едилмяси мягсядяуйьундур. Эениш охуъу кцтлясини онун щяйат вя йарадыъылыьы иля таныш етмяк цчцн мцхтялиф кцтляви тядбирлярдян, о ъцмлядян яйани вя шифащи тяблиьат формаларындан; йарадыъылыг эеъяляриндян, эюрцшляриндян, охуъу конфрансларындан, китаб сярэиляриндян, фотостендлярдян, мярузялярдян, сющбятлярдян, суал- ъаваблардан, библиографик хцласялярдян, театр тамашаларындан, кинофилмлярдян вя с. бу кими яняняви формалардан сямяряли шякилдя истифадя едя билярляр. Китабханалар тяряфиндян эениш сурятдя кечирилян ядяби бядии эеъяляр, сайъа даща чох охуъуйа хидмят етмяйя имкан верир вя щям дя бу йолла эянъ охуъулары иътимаи-сийаси, елми вя бядии ядябиййатын ян йахшы нцмуняляри иля щяртяряфли таныш етмяк мцмкцн олур. Билдийимиз кими ядяби-бядии эеъянин програмы адятян ики щиссядян- рясми вя бядии щиссядян; ифадяли оху вя мусиги нюмряляриндян, ядяби-бядии эеъянин ясас мязмунуну тяшкил едян кичик сящняъиклярдян ибарят олур. Щям дя ян башлыъасы, програмын щяр ики щиссяси-рясми вя бядии щисся бири-бириня цзвц сурятдя баьлы олмалы, бир-бирини зянэинляшдирмяли вя тамамламалыдыр. Ядяби-бядии эеъянин кечирилмяси хцсуси щазырлыг тяляб едир. Ядяби-бядии эеъяйя щазырлыг дюврцндя китабханада апарылан бцтцн ишляр ядяби-бядии эеъянин кечирилмясиня истигамятляндирилмяли, ядяби-бядии эеъядя охуъуларын фяал иштиракы тямин едилмялидир. Китабхананын абонемент шюбяляриндя, оху залында ядяби-бядии эеъянин мювзусуна аид ядябиййаты тяблиь етмяк мягсядиля китабы яйани олараг тювсийя етмянин ян йахшы цсулларындан сайылан ъялбедиъи вя мязмунлу китаб сярэиляри тяшкил етмяк лазымдыр. Эеъянин икинъи щиссясинин, йяни бядии щиссясинин щазырлыьына айрыъа фикир вермяк лазымдыр. Эеъянин тяшкилатчылары эеъянин бядии щиссясиндя иштирак етмяк цчцн охуъу фяаллары арасындан ян баъарыглыларыны сечмяк вя онлары бу ишя щявясляндирмяк гайьысына галмалы вя щямчинин китабхананын няздиндяки ядябиййат дярняйинин, районун яразисиндя олан мядяниййят евляри вя йа клубларын бядии юз фяалиййят цзвляринин гцввясиндян эениш истифадя етмялидирляр. Цмумиййятля, охуъу конфрансында олдуьу кими ядяби-бядии эеъянин щазырланмасы вя кечирилмясиндя охуъуларын фяаллыьына архаланмаг мягсядйюнлцдцр. Ядяби-бядии эеъя, охуъу конфраслары вя йарадыъылыг эеъяляри охуъулар тяряфиндян йахшы гябул едилир вя онлар беля тядбирлярдя щявясля иштирак едирляр. Сямяд Вурьунун щяйат вя йарадыъылыг йолуна даим нур сачан онун илщам пярисиня ганад вериб ябядиййятя, юлмязлийя доьру галдыран ян башлыъа мяняви гцввя вятянпярвярлик, вятян ешги, ел мящяббяти, мянсуб олдуьу халгын ян йахшы яняняляриня сядагят щисси олмушдур. Бцтцн бунлары нязяря алараг йахшы оларды ки, китабханачылар шаирин щяйат вя йарадыъылыьы иля баьлы яйани вя шифащи тядбирлярин кечирилмясиндя «Эянълик – тякамцлцн чарпан цряйи, дцшцнян бейнидир» дейян шаирин эянъликля баьлы мювзуларында йаздыьы ясярлярдян лайигинъя вя пешякяръасына истифадя етмяйи баъарсынлар. «Вятянпярвярлик вя эянълик», «Милли вцгар вя эянълик», «Мясляк вя эянълик», «Мящяббят вя эянълик» вя с. мювзуларла баьлы китабханаларда ядяби-бядии эеъяляр, охуъу конфранслары, суал-ъаваб эеъяляри, диспутлар вя сярэиляр кечирмяк мягсядяуйьун щесаб олунур. Китабханачылара тювсийя едирик ки, Сямяд Вурьун ирсини эениш охуъу кцтлясиня чатдырылмасында яйани тяблиьат васитяляриндян олан китаб сярэиляриня даща чох йер версинляр.
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||