Dövri mətbuat zalı

 

Dövri mətbuat zalında 67 oxucu yeri vardır. Zalda 4 illik jurnal və 5 illik qəzetlər saxlanılır. Zala 152 adda qəzet, 47 adda jurnal Azərbaycan və rus dillərində alınır. Dövri mətbuat zalından kimliyindən asılı olmayaraq hər cür oxucu qrupları istifadə edir.

Tələbə gənclərə xidmət zalı

 


Tələbə gənclərə xidmət zalı  bir dəfəyə 280 oxucu qəbul edə bilir. Buraya ədəbiyyat əsas etibarilə kitab fondlarının  mühafizəsi şöbəsindən alınır. Oxucu qrupları, əsasən, universitet tələbələri, orta təhsilli qulluqçular, fəhlələr, təqaüdçülər və s.- dən ibarətdir. Ədəbiyyat oxuçular üçün 1 gün müddətində saxlanılır.

 

Köməkçi fond

 

Köməkçi fond bölməsində  6367 nüsxə ədəbiyyat vardır. Bunlardan 2082 nüsxəsi Azərbaycan, 4285 nüsxəsi rus dilindədir. Fondda əlifba və sistemli kataloq təşkil olunmuşdur. Köməkçi fond hər yay mövsümündə yoxlanılır, köhnəlmiş kitablar fonda qaytarılır, yeniləri ilə əvəz olunur. Burada ensiklopediyalar, lüğətlər, məlumat sorğu kitabları, dərsliklər və s. ədəbiyyat növləri vardır. Bu ədəbiyyat- fəlsəfə, tarix, ədəbiyyat, iqtisadiyyat, hüquq, tibb, texnika və s. sahələri əhatə edir. Burada əsasən, ali məktəb tələbələrinə, gənclərə və digər oxucu qruplarına xidmət edilir.


Elmi zallar

Humanitar elmlər zalı

Humanitar elmlər zalında 36 oxucu yeri vardır. Burada 2368 nüsxə ədəbiyyat yerləşmişdir. Bunların 823 nüsxəsi
Azərbaycan, 1545 nüsxəsi rus dilindədir. Zalda əlifba və sistemli kataloqları var. Hər il zalın fondu yeni kitablarla zənginləşdirilir. Bu zal əsasən professorlara, elmlər doktorlarına, elmi işçilərə, ixtisaslı qulluqçulara və s. xidmət edir.Kitabların çoxu tələbnamələr vasitəsi ilə 30 dəqiqə ərzində kitabsaxlayıcı fondundan gəlir. Oxucuların vaxt itkisinin qarşısını almaq üçün sifarişlər 5 gün müddətində rəflərdə saxlanılır. Bu zalda ensiklopediyalar və illiklər açıq rəfdə yerləşdirilir.

 


Dəqiq və texniki elmlər zalı


Dəqiq və texniki elmlər zalında 22 oxucu yeri vardır.Bu zalda da yardımçı ədəbiyyat fondu mövcuddur.
Fondda 2005 nüsxə ədəbiyyat toplanmışdır. Bunların 332 nüsxəsi Azərbaycan, 1673 nüsxəsi rus dilindədir. Əlifba və sistemli kataloqları var. Açıq rəflərdə ensiklopediyalar və ətraf mühütün mühafizəsinə dair kitablar toplanmışdır. Bu zalda tibb işçilərinə, texnika və dəqiq elmlər üzrə oxuculara xidmət olunur.Kitabların əksəriyyəti tələbnamələr vasitəsi ilə 30 dəqiqə ərzində kitabsaxlayıcı fondundan alınır. Oxucuların vaxt itkisini aradan qaldırmaq üçün sifarişlər 5 gün müddətində rəflərdə saxlanılır.


Xarici ədəbiyyat oxu zalı

Xarici ədəbiyyat oxu zalında 20 nəfərlik oxucu yeri vardır. Burada müxtəlif dillərdə 2500 nüsxədən çox kitab saxlanılır. Bundan əlavə, müxtəlif dillər üzrə qəzet və jurnallar mövcuddur. Zalda bütün dillər üzrə kitabların əlifba və sistemli kataloqu yerləşdirilmişdir. Eyni zamanda zalda dövri mətbuat üzrə sistemli və əlifba kataloqu var. Xarici ədəbiyyat oxu zalında Azərbaycan xarici mətbuatda, yardımçı fond üçün kitabların əlifba və sistemli kataloqu var. Mütəmadi olaraq zalın yardımçı fondu dilçilik üzrə yeni ədəviyyatla yeniləşdirilir. Bu zal elmi işçilərə, ixtisasçı quluqçulara və tələbələrə qulluq edir.

Kitabların əksər hissəsi yardımçı fonddan, müəyyən hissəsi isə tələbnamə vasitəsilə 20 dəqiqə müddətində kitabsaxlayıcı fondundan gətirilir. Oxucuların vaxt itkisinin qarşısının alınması üçün əsas fondan tələbnamə vasitəsilə gələn ədəbiyyat onların arzusu ilə 1 həftə müddətində zalda saxlanılır.

Xarici ədəbiyyat oxu zalında ensiklopediyalar, çox işlənən jurnal və qəzetlər saxlanılır. Bundan əlavə, dünyanın bir çox ölkələrindən gələn yeni informasiya göstəriciləri sərgidə saxlanılır və onlar haqqında oxuculara məlumat verilir.



İnformasiya xidməti zalı

İnformasiya xidməti  şöbəsinin oxu zalında 8 oxucu yeri vardır. Onun geniş soraq və biblioqrafik nəşrlər fondu oxuculara səmərəli xidmət göstərir. Şöbənin fondu ensiklopediyalardan, məlumat biblioqrafik göstəricilərdən, salnamələrdən, lüğətlərdən, statistik göstəricilərdən və ixtisasa aid dövri mətbuatdan ibarətdir. Şöbədə 11966 nüsxə ədəbiyyat vardır. Bunların 564 nüsxəsi Azərbaycan dilində, 10640 nüsxəsi rus dilində olan ədəbiyyatdır. Bundan başqa, 587 nüsxə «Kitabxanaşünaslıq və biblioqrafiya»ya aid Azərbaycan, 165 nüsxə rus dilində olan dövri mətbuatdır. Şöbənin fəaliyyəti oxuculara kataloq və kartotekalardan biblioqrafik xidmət göstərmək, şöbəyə daxil olan yazılı və şifahi arayışların verilməsini təmin etməkdən ibarətdir.

 

 


Not nəşrləri zalı

Hazırda not nəşrləri  zalı 16 oxucu yerindən ibarətdir. (Vaxtilə şöbənin «Not» və «Fonoteka» zalları da var idi).

Oxucuların istifadəsində 29586 nüsxə səsyazmaları, 6442 nüsxə Azərbaycan notları, 168929 nüsxə başqa dillərdə not əsərləri, 10500 nüsxə musiqi haqqında ədəbiyyat vardır (Azərbaycan və rus dillərində).

Daim zənginləşən musiqi fondunda 1970 nüsxə Azərbaycan bəstəkarlarının not əlyazmaları, habelə 2000 nüsxəyə yaxın Azərbaycan dramaturqlarının səhnə əsərlərinin (pyeslərinin) əlyazmaları da oxucunun istifadəsindədir.

1999-cu ildən nəşr olunan «Musiqi dünyası» jurnalında çap olunan bütün məqalələr zalın əlifba və sistemli kataloqlarında öz əksini tapır.

Zalda bütövlükdə musiqi fondunu əks etdirən ayrı-ayrılıqda not nəşrlərinin, səsyazmalarının, musiqi kitablarının oxucu əlifba və sistemli kataloqu, həmçinin musiqinin bəstəkarı, ifaçıları, mətni və ifa olunan əsərlərin orkestiri, dirijoru, solistləri haqqında suallara cavab verən kartotekalar mövcuddur.

Zalın əsas oxucu kontingenti Musiqi Akademiyasının, musiqi texnikumlarının, məktəblərinin tələbələri, musiqişünaslar, musiqi müəlimləri, bəstəkarlar, musiqi sahəsində çalışan elmi işçilər, aspirantlar və digərləridir. Sifarişlər operativ surətdə yerinə yetirilir.

 

Avtoreferatlar və dissertasiyalar zalı


Kitab fondlarının mühafizəsi şöbəsinin tərkibində
avtoreferatlar və dissertasiyalar bölməsi, vəzifəsi etibarilə ədəbiyyat qoruyub saxlamaqla bərabər, eyni zamanda oxucuya xidmət göstərir. Bu məqsədlə, bölmədə 12 nəfərlik kiçik oxu zalı və buradakı dissertasiya və avtoreferatı özündə əks etdirən kataloq vardır. Bölmənin zalında gün ərzində 40 nəfərdən çox oxucuya xidmət göstərilir.


Nadir kitablar bölməsi

Nadir kitablar 
bölməsi  əsasən elm, xalq təsərrüfatı və mədəniyyətin bütün sahələrində çalışan elmi içşi, mütəxəssislərə, eləcə də aspirantlara və digər oxucu qruplarına xidmət göstərir. Zalda 20 nəfər oxucuya xidmət göstərmək üçün yer vardır. Hər gün 10-a yaxın oxucuya xidmət göstərilir, oxucuların illik sayı 1200 nəfərə yaxındır. Ədəbiyyat inventar nömrəsi ilə düzülmüşdür.

1989-cu ildən  «Qafqazşünaslıq» bölməsi yaradılmışdır. Bu bölmədə 600-ə yaxın ədəbiyyat, əsasən Azərbaycanın tarixi, coğrafiyası, etnoqrafiyası, mədəniyyəti, xarici siyasəti ilə bağlı nəşrlər toplanmışdır.

Azərbaycan ədəbiyyatının arxivi zalı

Arxivlik funksiyasını daşıyan şöbədə 4 oxucu yeri vardır. Fondda 77 min nüsxə ədəbiyyat qorunub saxlanılır. Bundan əlavə, inqilabaqədərki (1875-ci ildən 1920-ci ilə qədər təxminən 39 adda) qəzetlər, həmçinin 1906-cı ildən bu günə qədər nəşr olunan jurnallar (təxminən 410 adda), 852 qəzet və jurnalın mikrofilmləri qorunub saxlanılır. Hər il şöbənin fondu yeni ədəbiyyatlarla (jurnallarla) zənginləşdirilir. 2004-cü ildən etibarən Azərbaycanda nəşr olunan rus dilli ədəbiyyat qorunub saxlanması üçün Çap məhsullarının qeydiyyatı və Milli biblioqrafiya (Kitab Palatasından) şöbəyə verilir. Şöbənin fondu əlifba, sistemli, xronoloji kataloqlarda öz əksini tapır.

Kitabxananın başqa şöbələrindən fərqli olaraq, bu  şöbə oxuculara xüsusi təliqə vasitəsilə xidmət edir. Şöbədə alim, akademik, aspirant və elmi işçilər məşğul olurlar. Bu oxucular XIX əsrin axırları, XX əsrin əvvəllərində çap olunan ədəbiyyatla bərabər, müasir dövr əsərlərindən də istifadə edirlər. Ümumi xidmətdən fərqli olaraq, oxucuya birbaşa xidmət göstərilir.

Mikrofilm bölməsi

Mikrofilm bölməsi 2006-cı ildə yaradılmışdır. B
ölməsinin oxu zalına 5 ədəd «Excel-200» markalı mikrofilmləri oxumaq üçün aparat verilmişdir. Oxucular eyni zamanda istədikləri mikrofilmlərə baxa və surətini zalda olan surətçüxarma aparatı vasitəsilə çıxara bilər. Hazırda mikrofil bölməsi bütün oxucular üçün açıqdır.

Diyarşünaslıq elmi biblioqrafiya şöbəsinin oxu zalı

Diyarşünaslıq elmi biblioqrafiya şöbəsində oxuculara xidmət üçün nəzərdə tutulan 12 nəfərlik oxu zalı fəaliyyət göstərir.

Oxucu sorğularına cavab əsasən şöbədə olan «Azərbaycanşünaslıq» toplu kataloqu vasitəsilə həyata keçirilir. Bundan başqa oxucu sorğuları yazılı arayışlar arxivi, diyarşünaslığa dair köməkçi məlumat biblioqrafiya fondu, elmin bütün sahələrini geniş əks etdirən diyarşünaslıq xarakterli biblioqrafik vəsaitlər fondu vasitəsilə cavablandırılır.

Gün ərzində oxu zalında 10-15 oxucuya fərdi xidmət göstərilir. Oxu zalı əssasən elmi işçilər, kitabxana işçiləri və geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.

 

Elektron informasiya xidməti


2000- ci ilin ortalarından başlayaraq kitabxanada qlobal İNTERNET şəbəkəsi vasitəsilə xidmət göstərilir. Zalda 7 ədəd kompüter dəsti oxucuların ixtiyarına verilərək aşağıdakı xidmətlər təklif olunur:

  • Kompyüterdə müstəqil işləmək;

  • E-mail-in kitabxanaçı tərəfindən açılması;

  • Skanerdən istifadə;

  • Mətnin yığılması;

  • İNTERNET və məlumat bankinda axtarışın aparılması;

Zalda eyni zamanda oxuculara  informasiya texnologiyalarının tətbiqinə dair kitablarla xidmət göstərilir.

 

 
National Library of Azerbaijan © All Rights Reserved